تئاتر شهر در محاصره / وعدههای الکی، پولهای بیزبان و تئاتریهای بیپناه
خبرگزاری تسنیم ـ یاسر یگانه
«تئاتر شهر» جایی که باید قلب تپندهٔ تئاتر در پایتخت باشد؛ جایی شبیه به مکانی متروکه استف جایی که میان خرابهها محصور شده است. تئاتر شهر که روزی یکی از شیکترین مکانهای هنری و البته تاریخی در قلب پایتخت بود، اکنون چند سالی است که به جایی بهشدت ناامن، بدمنظر و در نهایت شبیه به مخروبهها تبدیل شده است. اطراف این ساختمان دوّار زیبا، آنقدر گونی و حصار و چاله کندهاند که گردوخاک تمام ساختمان را فراگرفته است، دیگر حتی پیدا کردن راه ورود به این ساختمان هم دشوار شده است.
شاید اکنون زمان مناسبی برای مروری گذرا بر آن چیزی است که در سالهای گذشته بر تئاتر شهر گذشته است…
تئاتر شهر در تسخیر دستفروشان و رمالان/ خانوادهها اطراف تئاتر شهر احساس امنیت نمیکنند
دیماه سال 1400 بود که گزارشی از تجمع دستفروشان و رمالان در اطراف تئاتر شهر منتشر کردیم. در آن گزارش با ابراهیم گلهدارزاده مدیر مجموعه تئاتر شهر همکلام شدیم تا معضلات آن زمان را با مدیر تئاتر شهر در میان بگذاریم.
در آن گزارش بخشی از معضلات را به این شرح بیان کردیم:
«بافت فرهنگی مرکز شهر تغییر کرده است. دانشگاه آزاد از کنار تئاتر شهر به سوهانک رفت. دانشگاه هنر به میدان امام هجرت کرد. کتابفروشیهای خیابان انقلاب یا کتابفروشیهای دور و بر تئاتر شهر تبدیل به کافه شدند. کوچههای کناریِ تئاتر شهر ساختمانهایش مسکونی نیست و بیشترشان بهعنوان انبار مورد استفاده قرار میگیرند.
از ساعتی به بعد شهروندی در اطراف تئاتر شهر نیست. خالی شدن اینجا از شهروندان، فضای اینجا را برای طیف دیگری آماده میکند، بوستان کنار تئاتر شهر مشکلات فراوانی دارد.
خانوادهها در اطراف تئاتر شهر احساس امنیت نمیکنند، خدمات لازم در اطراف تئاتر شهر برای اینکه خانواده بیاید و ساعتی اینجا باشد و نمایشی ببیند، وجود ندارد، اما تسهیلات زیادی برای دستفروشی در اینجا صورت گرفته است، درآمدهای زیادی هم در اینجا دارند، برخی از مجموعهها هم از حضور این دستفروشان کسب درآمد میکنند.
شبخوابها اطراف ساختمان تئاتر شهر میخوابند، بهرهبرداری از مبلمان پارک دانشجو برای خانوادهها بسیار دشوار است. اگر این فرآیند همین طور ادامه یابد، ما سرمایهای بهنام تئاتر شهر را از دست خواهیم داد و دچار بحران خواهیم شد.»
حضور گسترده دستفروشان در اطراف مجموعه تئاتر شهر ـ 1402
قمهکشی در تئاتر شهر/ اراذل و اوباش در نزدیکی یک بنای فرهنگی
کمتر از چند هفته بعد، یعنی در بهمن 1400 ماجرای قمهکشی در تئاتر شهر پیش آمد، شرح مختصری بر آن ماجرا را با هم مرور کنیم:
تعدادی از خلافکاران، فروشندگان مواد مخدر و اراذل و اوباش که طی سالهای اخیر بهصورت مستمر در محیط پیرامونی بوستان دانشجو، چهارراه ولیعصر(عج) و محیط پیرامونی تئاتر شهر مزاحمتهای پیدرپی و فراوانی را برای رهگذران، مسافران ایستگاه مترو و تماشاگران مجموعه ایجاد کردهاند، بعدازظهر روز جمعه هشتم بهمن 1400 برای چندمین بار در یک نزاع فجیع خیابانی جمعی در حضور رهگذران و تماشاگران مجموعه، اتفاقات ناگواری را در مجاورت درِ ورودی تالار چهارسو (یکی از سالنهای مجموعه تئاتر شهر) رقم زدند.
قمهکشی در اطراف تئاتر شهر ـ 1402
وقوع این درگیری خیابانی در محیط پیرامونی تئاتر شهر در حالی صورت گرفت که تماشاگران نوبت اول اجرای نمایش «احتمالات» در تالار چهارسو مشغول تردد برای ورود به داخل مجموعه بودند که این اتفاق بار دیگر شرایط نامطلوبی را بهلحاظ روانی برای آنها رقم زد.
پیش از این نیز نزاعهای خیابانی متعددی در محیط پیرامونی تئاتر شهر در آغاز و پایان اجرای آثار نمایشی از جمله ضربوجرح با قمه، چاقو و حتی تیراندازی نیز اتفاق افتاده بود.
گفتوگو با مدیر وقتِ مجموعه تئاتر شهر ـ 1402
پیگیریهای ما برای بهبود اوضاع تئاتر شهر ادامه داشت، شهریور 1402 با سیدمحمدجواد طاهری مدیر مجموعه تئاتر شهر گفتوگویی داشتیم. در آن گفتوگو مدیر وقتِ تئاتر شهر وعدهٔ ایجاد حریم در تئاتر شهر را ارائه کرد، وعدهای که اهالی هنر و بهخصوص علاقهمندان به تئاتر را به بهبود اوضاع ساختمان تئاتر شهر امیدوار کرد.
در ادامه گزیدهای را از آنچه در گفتوگوی ما با سیدمحمدجواد طاهری مدیر وقتِ مجموعه تئاتر شهر مطرح شد، میخوانید:
«ایجاد این حائل دورتادور حریم تئاتر شهر باعث میشود این مجموعه از آسیبهای اجتماعی در امان بماند، اخیراً هم طرحی از سوی خانم امتیازی طراحی شده و برای میراث فرهنگی ارسال شده است. این طرح براساس الگوهایی از خودِ ساختمان تئاتر شهر طراحی شده است تا ارتباط بصری با ساختمان تئاتر شهر داشته باشد.
تئاتر شهر از گذشته حریم داشته است، خوشبختانه با تحقیق توانستیم مصوبه میراث فرهنگی را برای حریم تئاتر شهر به دست بیاوریم و براساس عکسهای هوایی که از گذشته به دست آوردیم و البته عکسهای قدیمی که نشان میدهد مجموعه تئاتر شهر حریم داشته است، از لبه خیابان ولیعصر تا لبه خیابان انقلاب و از لبه پارک دانشجو تا لبه کوچه پشتی، حریم تئاتر شهر بوده است.
متأسفانه در دورهای که این حریم برداشته شده است، دروازه مترو را دقیقاً در حریم تئاتر شهر قرار میدهند، الآن بهگونهای است که مترو برای تئاتر شهر مانع بصری ایجاد کرده است، مسجدی که پشت تئاتر شهر ساخته شده است، آن هم از نظر میراث فرهنگی اشکال دارد.
در طرحی که الآن در دست داریم، قرار نیست ورود و خروجها را محدود کنیم، بلکه قرار است ورود و خروجها کنترل شود، اگر افرادی را ببینیم که مخلّ فضای فرهنگی هستند، میتوان از ورودشان جلوگیری کرد، شبها هم با بستن دربهای ورودی، از حضور کارتنخوابها و دیگر معضلات اجتماعی در اطراف ساختمان تئاتر شهر جلوگیری میکنیم.
اگر میراث فرهنگی تأییدیه را زودتر صادر کند، در همین روزها شروع کار را شاهد خواهیم بود، اما انجام این کار حدود یک سال طول خواهد کشید.»
آغاز عملیات ساخت حریم تئاتر شهر با حضور وزیر فرهنگ
مراسم افتتاح ساختِ حریم تئاتر شهر با حضور محمدمهدی اسماعیلی وزیر فرهنگ ـ 2 دی 1402
دوم دی 1402 بود که محمدمهدی اسماعیلی با حضور در تئاتر شهر، عملیات عمرانی ساخت حریم تئاتر شهر را کلنگ زد، در آن مراسم وعدههای بسیاری به اهالی تئاتر داده شد که از جملهٔ آنها میتوان به روزهای پررونق تئاتر در آینده اشاره کرد.
همچنین زمان ساخت این پروژه یک سال اعلام شد.
امروز (شنبه 6 دی 1404) دو سال از وعدهٔ محمدمهدی اسماعیلی میگذرد و هنوز تئاتر شهر صاحب حریم نشده است!
پنجم آذر 1404، کوروش سلیمانی رئیس مجموعه تئاتر شهر که بهتازگی به این مجموعه آمده بود، نشستی خبری برگزار کرد تا برنامههایش برای تئاتر شهر را تشریح کند. سلیمانی برنامههای متنوعی برای تئاتر شهر ارائه داد. او تأکید کرد که هدفش رساندن تئاتر شهر به جایگاه واقعیاش است.
البته تقریباً تمام برنامههای کوروش سلیمانی در گرو این است که ابتدا تکلیف حریم تئاتر شهر روشن شود، همه این برنامهها در بستری به ثمر خواهد نشست که حداقلِ آرامش و زیبایی را داشته باشد؛ نه در دل ساختمانی که میان نخالهها و گردوخاک و خاکبرداریها و نعرههای دستگاههای ساختمانی گیر افتاده است.
تازهترین نشست و تازهترین خبرها از حریم تئاتر شهر
یکشنبه 23 آذر 1404 کورش سلیمانی رئیس مجموعه تئاتر شهر، سعید جمشیدی رئیس اداره نظارت بر پروژههای عمرانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سروناز امتیازی معمار و طراح حریم حائل مجموعه تئاتر شهر و مجتبی گیویان مسئول رسیدگی به امور حریم مجموعه تئاتر شهر؛ در نشستی خبری به تشریح وضعیت حریمِ تئاتر شهر پرداختند.
در ادامه گزیدهای از صحبتهای مطرحشده در این نشست را مرور میکنیم:
حریم بهمعنای بستهشدن نیست!
کوروش سلیمانی: ایجاد فضای امن برای برگزاری رویدادهای هنری آیینی و سنتی در مرکز شهر، فراهم کردن شرایط برای امنیت و کیفیت رویدادها و جلوگیری از خطرات احتمالی از اهداف اجراییِ پروژه حریم تئاتر شهر است.
حریم بهمعنای بستهشدن نیست بلکه باز نگهداشتن فضای شهری با محدودسازی مزاحمتهاست تا فعالیتهای هنری با سهولت انجام شوند؛ حریم این مجموعه ساعات روز برای تردد و فعالیتهای معمول باز است و شبها برای حفاظت بسته میشود.
تشریح روند اجرایی پروژه حریم تئاتر شهر
سروناز امتیازی معمار و طراح حریم حائل مجموعه تئاتر شهر: فضا وقتی آسیبزا میشود که نیروهای اجتماعی از هم گسیخته باشند. سرانه فضای سبز کاهش یافته است و جمعیت مهاجر، کارجو یا ساکن موقت در سکونتهای شهری جایی پیدا کردهاند.
به اصالت طراحی بنا برگشتیم؛ ضلع شمالی ورودی اصلی در کنار ورودی غربی بوده و حریم از آن جدا شده بود؛ دوباره به آن بازگشتیم و از منافع خود عقبنشینی کردیم بهنفع شهر تا عرصه فرهنگی شهری پدید آید؛ رویکرد ما همچنان مبتنی بر شهر بودن است.
ورودی اصلی بهسمت شمال غربی داده شده است و طراحی با سایر بخشها بهگونهای است که لایهای شفاف، نرم و منعطف در ضلع شمال وجود دارد و در مناسبتهای خاص بهسوی شهر گشوده میشود تا ارتباط عرصه و شهر دوباره برقرار گردد.
تخریب کاشیهای ساختمان تئاتر شهر
کارتنخوابها کنار مجموعه تئاتر شهر آتش بهپا میکردند که همین مسئله موجب آسیب دیدن دیوارهای این مجموعه شده بود.
بودجه 29میلیاردی به 200میلیارد میرسد!
سعید جمشیدی: قرارداد اجرای حریم در سال 1402 در دولت گذشته منعقد شد، خانم مهندس امتیازی، طراح حریم و مجموعه، همراه طراح، مشاور و پیمانکار، زحمات زیادی کشیدهاند. پس از تعطیلی طرح، مسائل اجرایی و تأخیراتی پیش آمده است که قابل قبول نیست و مسئولیت آن را بهعهده میگیرم و از مردم و هنرمندان و رسانهها بابت تأخیرها عذرخواهی میکنم.
بودجه پروژه حریم تئاترشهر 29 میلیارد تومان بوده است، پروژه به چند فاز اجرایی تقسیم شده است، فاز اول طراحی انجام شد و پس از عقد قرارداد، فاز دوم با تغییراتی مواجه و تکمیل شد؛ قرارداد بهروزرسانی نشده و تأثیر نرخ دلار بر این قرارداد وارد نشده است، پیشرفت فاز اول با همان قرارداد در حال پایان است.
حدود محوطه و حریم شهر قبل از جشنواره تئاتر فجر افتتاح خواهد شد، این بهمعنای پایان کامل کار نیست؛ محوطه نیازمند بازبینی و بازآفرینی پس از پایان کار است. برآورد دو تا سه سال برای کارهای مربوط به محوطه (سختافزار)، بهعلاوه بخش نرمافزاری که مدیریت تئاتر شهر و معاونت هنری مسئولیت دارند. بحث ایمنی آتشنشانی بهدلیل اهمیت، برآوردی حدود 200 میلیارد تومان دارد که در حال تأمین آن هستیم.
5 سال برای کل ساختمان سه سال برای حریم!
مجموعه تئاتر شهر سال 1346 توسط علی سردارافخمی یکی از شاگردان هوشنگ سیحون طراحی شد و ساخت آن پنج سال بهطول انجامید.
ساخت حریمی برای این مجموعه از سال 1402 آغاز شده و تا کنون پایان نیافته است؛ احتمال میرود که روند ساخت این حریم تا سال آینده و بلکه حتی بیشتر هم ادامه یابد!
تئاتر شهر در روز شنبه هفتم بهمن 1351 با روی صحنه رفتن نمایش «باغ آلبالو» نوشته آنتون چخوف بهکارگردانی آربی آوانسیان و با بازی داریوش فرهنگ، سوسن تسلیمی، مهدی هاشمی، فریده سپاهمنصور، فهیمه راستکار و پرویز پورحسینی بهعنوان مجهزترین سالن تئاتر تهران افتتاح شد.
ساختمان تئاتر شهر سال 1384 در فهرست میراث ملی ثبت شده است و مطابق قانون هر نوع اقدامی در آن، و همچنین در عرصه و حریم این میراث ملی، مشمول ضوابط و مقررات میراث فرهنگی ایران است.
انتهای پیام/+
