حرکت مسئلهمحور اصفهان برای تبدیلشدن به قطب هوش مصنوعی کشور
خبرگزاری ایسنا
بهمن ۲۴, ۱۴۰۴
1012
نشست فعالان حوزه هوش مصنوعی و شرکتهای دانشبنیان امروز جمعه ۲۴ بهمن با حضور حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیس جمهور و مهدی جمالینژاد، استاندار اصفهان در محل استانداری این استان برگزار شد.
شش محور راهبردی برای تبدیل اصفهان به قطب هوش مصنوعی کشور
محمد اطرج، مدیر میز هوش مصنوعی استان اصفهان در این نشست با اشاره به شکلگیری فعالیتهای این میز در یک سال گذشته اظهار کرد: همانطور که پیشتر نیز مطرح شد، ما از گذشته این مسیر را آغاز کردیم و در ابتدا با این پرسش مواجه بودیم که چه مسیری را باید طی کنیم. پیش از این در کشور اقداماتی از جمله طراحی سازمان ملی هوش مصنوعی انجام شده بود، اما این ساختار چندان عملیاتی نشد و برنامه مشخصی نیز در سطح کشور وجود نداشت. در مقابل، کشورهای همجوار در منطقه برنامههای مفصل و سرمایهگذاریهای گستردهای در این حوزه انجام دادهاند.
وی افزود: در نشستهای اولیه تصمیم بر آن شد که سال نخست فعالیتها بر مبنای رویکرد مسئلهمحور پیش برود. با توجه به تأکید استاندار مبنیبر اینکه اصفهان باید قطب هوش مصنوعی کشور شود، ظرفیتهای علمی، نخبگانی، صنعتی و دانشگاهی استان بررسی و در نهایت شش محور اصلی برای حرکت تعیین شد. بخش مهمی از این محورها به حوزه حکمرانی و سیاستگذاری اختصاص دارد که البته بخشی از آن خارج از اختیار استان است.
مدیر میز هوش مصنوعی استان اصفهان با اشاره به تکالیف حوزه ارتباطات ادامه داد: در زمینه پلتفرم اشتراکگذاری دادهها بارها تأکید کردهام که وزارت ارتباطات تکالیفی دارد. اکنون در سال دوم برنامه هفتم قرار داریم، اما به آن شکلی که انتظار میرود، آثار ملموسی از سوی دستگاهها مشاهده نمیشود.
اطرج یکی دیگر از اجزای مهم را سرمایه انسانی و توانمندسازی دانست و تصریح کرد: در هر برنامه زیرساختی، توجه به منابع انسانی و ضمیمه انسانی اهمیت اساسی دارد، بهویژه در حوزه هوش مصنوعی که داده و زیرساخت نیز نقش کلیدی ایفا میکنند. در این راستا کارگروه دانشگاهها تشکیل شد و از دانشگاههای مطرح دعوت به همکاری شد. برنامهای نیز در حوزه توسعه هوش مصنوعی در دانشگاهها ارائه و همکاریهایی در حوزه مهارتی آغاز شده است.
وی ادامه داد: هدفگذاری ما برای ۱۴۰۴ ورود حداقل دو هزار نیروی مهارتی به بازار کار است تا بتوانند پاسخگوی نیازها باشند. ادارهکل فنی و حرفهای استان این مسئولیت را بر عهده گرفته و اقدامات مناسبی انجام داده است. در حوزه آموزشوپرورش نیز مسئولیت آموزش معلمان و پاسخ به تقاضای دانشآموزان تعریف شد که وضعیت در این بخش نگرانکننده است و اگر زودتر چارهاندیشی نشود، با چالشهای جدی در مدارس مواجه خواهیم شد. برنامههایی برای آموزش معلمان در تابستان پیشبینی شده، اما کمبود بودجه یکی از چالشهای اساسی است؛ بهگونهای که حتی برای برپایی غرفهها نیز با مشکل اعتباری مواجه بودهاند.
مدیر میز هوش مصنوعی استان اصفهان در بخش زیرساختی با اشاره به ظرفیتهای استان گفت: مرکز وزارت ارتباطات با حدود ۲۲۰ هکتار زمین و ۲۰۷ هزار مترمربع فضای اداری، کاری و آموزشی در استان وجود دارد که بازسازی نیز شده است. ۱۷ هکتار برای استقرار مراکز داده پیشبینی شده و کل منطقه بهعنوان منطقه ویژه اقتصادی تعریف شده است. به نظر میرسد این مجموعه پس از فرودگاه پیام، نقطهای منحصربهفرد خواهد بود و بهعنوان پارک و مرکز پردازش سریع و قطب داده فعالیت خواهد کرد.
اطرج افزود: در حال حاضر سه خط فیبر نوری از سه مسیر آماده است، یک مگاوات برق در اختیار قرار دارد و تا پایان سال مقداری افزوده میشود. در فراخوان انجامشده پنج شرکت اعلام آمادگی کردهاند و هدفگذاری برای استقرار ۲۰ شرکت انجام شده است، همچنین کنسرسیوم صنایع تشکیل شده تا از ظرفیتهای مالیاتی استفاده شود.
وی با اشاره به اهمیت صنعت در استان اظهار کرد: اصفهان دومین استان صنعتی کشور است و ۱۰ هزار واحد صنعتی دارد. با وجود اینکه سهم خدمات در گردش مالی استان به حدود ۶۰ درصد رسیده، این واحدهای صنعتی سرمایه ملی هستند و باید مورد حمایت قرار گیرند. در این راستا فولاد مبارکه و پتروپالایش برای ۱۴ پروژه اعلام آمادگی کردهاند. فولاد مبارکه امسال حدود ۰/۶ همت پروژه سختافزاری و نرمافزاری در حوزه هوش مصنوعی تعریف کرده و پتروپالایش نیز ۱۵۰ میلیارد تومان پروژه نرمافزاری در نظر گرفته است. شرط ما استفاده از ظرفیت شرکتهای بومی و دانشبنیان استان است.
مدیر میز هوش مصنوعی استان اصفهان به اجرای پروژه رؤیتپذیری مصرف برق در شهرک صنعتی نجفآباد اشاره کرد و گفت: با توجه به ناترازی انرژی و قطعی برق صنایع، این پروژه طی سه ماه اجرا و در آذرماه رونمایی شد. اکنون هر مدیرعامل میتواند مصرف لحظهای برق واحد خود را با تأخیر حدود ۱۵ دقیقه روی تلفن همراه مشاهده کند و متوسط سهساله مصرف خود را ببیند. هدف این است که بهجای قطع گسترده برق، مدیریت مصرف بهصورت دادهمحور انجام شود. توسعه این داشبورد برای گاز و آب نیز در دستور کار است.
اطرج با بیان اینکه رویکرد مسئلهمحور در انتخاب حوزهها ملاک بوده است، اضافه کرد: دو اولویت در انتخاب مسائل داشتیم؛ نخست اینکه مسئله از چالشهای استان باشد مانند انرژی یا آلودگی محیطزیست و دوم اینکه اثر قابل توجهی در تولید ناخالص استان داشته باشد. در حوزههایی که هوش مصنوعی ورود میکند، حداقل ۲۰ درصد افزایش راندمان و در برخی موارد تا ۴۰ درصد قابل تحقق است، بنابراین به سراغ بخشهایی رفتیم که این افزایش راندمان اثر جدی در اقتصاد استان داشته باشد.
وی افزود: در حوزه کشاورزی و دامپروری که استان در بسیاری از رشتهها رتبه نخست را دارد، شرکتهای فعال شناسایی و حمایت شدند. یکی از شرکتها سامانه مدیریت هوشمند اراضی را در ۱۰ هزار هکتار اجرا کرده که ۳۰ درصد افزایش بهرهوری و ۲۰ درصد کاهش مصرف آب داشته و برای سال جاری نیز سه هزار هکتار دیگر برنامهریزی شده است. در حوزه گلخانهها نیز بیش از هزار واحد هوشمندسازی شده و تلاش میشود از دادههای جمعآوریشده برای بهینهسازی مدیریت با استفاده از هوش مصنوعی بهرهبرداری شود. پنج پروژه جدید نیز در این حوزه تعریف شده است، همچنین پروژه پایش سطح زیرکشت محصولات با پردازش تصاویر ماهوارهای که در هرمزگان اجرا شده بود، به سطح ملی هدایت و برای کل کشور قرارداد منعقد شده است.
مدیر میز هوش مصنوعی استان اصفهان درباره حوزه سلامت نیز گفت: کارگروه کاربردهای هوش مصنوعی در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان تشکیل شده و اجرای طرح غربالگری سرطان سینه و روده با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی آغاز شده است. با حمایت ۲۰ میلیارد تومانی فولاد مبارکه، طی دو ماه بیش از ۹۰ هزار نفر غربالگری شدهاند که ۹۰ مورد در معرض سرطان شناسایی شدهاند. با توجه به اینکه هزینه درمان هر بیمار حدود دو میلیارد تومان است، تشخیص زودهنگام نقش مهمی در پیشگیری از هزینههای سنگین دارد.
اطرج به ضرورت راهاندازی سیستم عکس مرکزی استان برای تجمیع تصاویر پزشکی اشاره کرد و افزود: با مشارکت صنایع، بیمهها و بخش خصوصی میتوان این زیرساخت را ایجاد کرد تا دادههای تصویری جمعآوری و برای آموزش مدلهای تشخیص بیماری استفاده شود، همچنین از دانشگاه علوم پزشکی خواسته شده زیرساختهای استفاده از هوش مصنوعی در برنامه دستیار پزشکی خانواده را فراهم کند.
وی در ادامه به حوزه شهر هوشمند پرداخت و گفت: مسئولیت این بخش بر عهده شهرداری اصفهان است و اقدامات مناسبی انجام شده است. اصفهان بهعنوان یکی از شهرهای هوشمند کشور انتخاب شده و تلاش میشود تجربیات آن به سطح ملی منتقل شود.
مدیر میز هوش مصنوعی استان اصفهان درباره فرهنگسازی عمومی نیز اظهار کرد: این مأموریت به شهرداری واگذار شده و تاکنون سه رویداد آموزشی مجازی، دو رویداد حضوری و سه مسابقه برگزار شده است، همچنین مقرر شده چالشهای مدیریت شهری در قالب مسابقه برای جوانان مطرح شود تا از ظرفیت آنان در حل مسائل شهری استفاده شود. توسعه فیبر نوری شهر نیز بهعنوان یکی از زیرساختهای اصلی در حال انجام است و از ۴۰۰ کیلومتر هدفگذاریشده، توافقات انجام شده و پیشبینی میشود تا پایان سال جاری به ۸۳۰ کیلومتر برسد.
اطرج در ادامه با اشاره به ظرفیت گردشگری استان گفت: حوزه گردشگری هوشمند یکی از ظرفیتهای بزرگ استان است و کارگروه آن تشکیل شده است. نخستین گام، راهاندازی سامانه مسافریان با تلاش نیروهای اصفهانی و با حمایت وزارت میراث بوده که اکنون در حال ارائه خدمات است. امیدواریم برای تعطیلات عید، با تحلیل دادههای مسافران و رفتار آنان، ارائه خدمات مبتنیبر هوش مصنوعی به شکل مناسبی انجام شود.
وی در بخش حمایت از نخبگان افزود: با تلاش بنیاد نخبگان، باشگاه هوش مصنوعی تشکیل شده و بیش از ۱۸۰۰ نخبه در آن عضویت دارند. پروژه دستیار هوشمند نیز با سرمایهگذاری استان اجرا شده است. همچنین با دستور استاندار، تمامی دستگاههای استان مکلف به تعیین مدیر هوش مصنوعی شدند و اکنون حدود ۱۰۰ مدیر هوش مصنوعی در دستگاهها فعالیت دارند. پنج جلسه آموزشی کاربردی برای آنان برگزار شده و از هر دستگاه خواسته شده حداقل سه چالش قابل حل با هوش مصنوعی را معرفی کند که تاکنون ۱۶۴ مورد دریافت شده است. در این راستا رویدادهای حل چالش برای ورود عملی هوش مصنوعی به دستگاهها برنامهریزی شده است.
مدیر میز هوش مصنوعی استان اصفهان در پایان گفت: پایگاه اطلاعرسانی isfahan.ai برای انتشار مصوبات، پروژهها و چالشهای دستگاهها راهاندازی شده تا شهروندان بتوانند در جریان آخرین اقدامات قرار گیرند، همچنین یک کانال اینستاگرامی از ۲۰۲۵ فعال شده که رویدادها، مصاحبهها و گزارشهای تصویری در آن منتشر میشود و انعکاس کامل برنامهها در این بستر اطلاعرسانی صورت میگیرد.
اصفهان امید ایران است
اکبر پولادی باغبادرانی، نماینده مردم شهرستان لنجان در مجلس در این نشست اظهار کرد: به نظر میرسد امروز حضور این استاندار برای کشور و برای استان یک فرصت است و همه ما باید از این فرصت استفاده کنیم تا استان جلو برود و قدر این زمان را بدانیم و از این فرصت بینظیر بهره ببریم.
وی افزود: اصفهان امید ایران است و اگر امروز هر اقدامی در اصفهان انجام شود، میتواند کشور را جلو ببرد، بنابراین ضروری است در حوزه آموزش و پرورش کمک شود و سهمیهها افزایش یابد؛ حتی اگر سرمایهگذاری انجام شود، باید دو برابر و چند برابر شود و متناسب با اولویت نخست استان در حوزه هوش مصنوعی پیش برویم، چراکه در این حوزه پیشرفت مطلوبی نداشتهایم و همه باید کمک کنیم.
نماینده مردم لنجان در مجلس ادامه داد: برای این موضوع نیازمند برنامه هستیم و انتظار میرود در این برنامه، معاونان و کارشناسان مربوطه در استان حضور یابند و کمک کنند تا کارها پیش برود.
پولادیباغبادرانی با اشاره به موضوع فولادشهر گفت: فولادشهر دوباره میتواند یکی از ظرفیتهای کشور باشد و صرفاً ساختوساز فایدهای ندارد. اگر امکان دارد، در حوزههای مالیاتی و از شیوههای مختلف کمک شود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به موضوع هوش مصنوعی تصریح کرد: گفته شد آمریکا و بسیاری از کشورهای حوزه خلیج فارس مبالغ قابل توجهی در این حوزه سرمایهگذاری میکنند و عددی را نیز بیان کردید هزینههای فوقالعاده سنگینی در این زمینه انجام میشود. ما نیز استعداد و توان انسانی داریم، اما در سرمایهگذاری ضعیف عمل کردهایم و باید پیش برویم.
نماینده مردم لنجان در مجلس شورای اسلامی در پایان خاطرنشان کرد: خواهش میکنم اصفهان را ویژه ببینید، زیرا اصفهان ویژه کشور است.
تکمیل کریدور علم و فناوری اصفهان با راهاندازی منطقه ویژه فولادشهر
امید شریفی، مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری اصفهان نیز در این نشست با اشاره به پروژههای سنواتی مصوب گذشته اظهار کرد: ۵۰ پروژه سنواتی که در گذشته مصوب شده بود و ۳۵ پروژه راهبردی حرکتی استان در حوزه اقتصادی تعریف شده که یکی از آنها مرکز قطب و پارک فناوری فولادشهر است. برای این شهرستان سه پروژه در حوزه فناوری تهیه شده که شامل پردیس فناوری و در نهایت ایجاد بستر انرژی و بهبود وضعیت اقتصادی از طریق منطقه ویژه اقتصادی است.
وی افزود: منطقه ویژه اقتصادی استان در ۱۳۸۳ مصوب و در ۱۳۸۶ نهایی شد. در حال حاضر ما شش منطقه ویژه اقتصادی در استان تعریف کردهایم. منطقه مورد هدف این جلسه نیز در همین چارچوب قرار دارد و همانطور که اشاره شد، در ۱۳۸۶ به تصویب هیئت وزیران رسید.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری اصفهان ادامه داد: ابتدای امسال، وزارت ارتباطات سایت متعلق به این مجموعه در فولادشهر را بهعنوان سایت اولیه منطقه ویژه شناسایی و به تهران معرفی کرد. این مجموعه دارای ۲۳۰ هکتار اراضی است که متعلق به خود مجموعه بوده و ساختمانهای موجود نیز بازسازی و تجهیزات اولیه آنها بهروزرسانی شده است. به لحاظ زیرساختی هزینه قابل توجهی برای این پروژه متصور نیست، چراکه بستر سختافزاری و ساختمانی آن آماده است.
شریفی تصریح کرد: این سایت دارای حدود ۳۰۰۰ مترمربع زیرساخت ساختمانی و تأسیسات سرمایشی، گرمایشی، آب و برق است و پنج مأموریت برای این مرکز تعریف شده است. سیاست کلان استان در این پروژه آن است که بهعنوان یکی از بدنههای زیستبوم فناوری استان تعریف شود، زنجیره فناوری استان را تکمیل کند، به زیستبوم کشور خدمات ارائه دهد و بتواند چالشهای استانهای مختلف را مرتفع سازد.
وی با اشاره به روند اجرایی پروژه گفت: پس از تصویب ۱۳۸۶، سازمان مسئول و پهنه عملیاتی آن در شورای برنامهریزی استان مصوب شد و پنج تا شش زیرپروژه شامل مرکز آموزش مهارتهای تخصصی، آزمایشگاه مرجع، آزمایشگاه هوش مصنوعی، مرکز نوآوری هوش مصنوعی و برج فناوری تعریف شده است.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری اصفهان خاطرنشان کرد: برای نخستینبار در استان تلاش شد ترکیبی از سهامداران در قالب کنسرسیوم گرد هم آیند تا سرمایه صنایع بزرگ استان و سایر بازیگران اقتصادی در پروژههای بزرگ همافزا شود. در حال حاضر حدود ۱۰ تا ۱۱ مجموعه در قالب یک کمیسیون تشکیل شدهاند تا از محل اعتبارات مالیاتی تعریفشده برای پیشبرد پروژه استفاده شود.
شریفی افزود: در مرحله فعلی، مستندات شرکتها و سرمایهگذاران در حال جمعآوری است و در هفته جاری تفاهمنامه بین سرمایهگذار و سرمایهپذیر منعقد خواهد شد. پس از بارگذاری مستندات و ارزیابی، پروژه وارد مرحله اجرایی خواهد شد. شرح وظایف حوزههای مختلف نیز تعریف شده و هدفگذاری اولیه برای ایجاد ظرفیت پتروپلاس انجام شده است. برآورد اولیه پروژه حدود ۳۲ میلیون دلار معادل چهار میلیون دلار هزینه اولیه عنوان شده و کار فنی و تکنیکی آن نیز تدبیر شده است. زمانبندی نهاییسازی پروژه بهصورت همزمان قابل اجرا خواهد بود.
وی در پایان با اشاره به درخواستهای مطرحشده گفت: سه درخواست اصلی داریم؛ نخست سهمیهبندی از محل اعتبارات مالیاتی برای سال جاری و سالهای آتی متناسب با میزان جذب استان، دوم تأیید اعتبارات پروژهها در کمیته ارزیابی و سوم حمایت برای استقرار شرکتها در این پهنه و منطقه ویژه، همچنین در استان کریدور علم و فناوری از دانشگاه صنعتی آغاز و تا فولادشهر امتداد مییابد که این مرکز میتواند بهعنوان انتهای این ستون فقرات علمی و فناوری با قدرت بیشتری عملیاتی شود.
تدوین و عملیاتیسازی سند راهبردی هوش مصنوعی دانشگاههای اصفهان
حمیدرضا حکیمداوودی، دبیر کارگروه دانشگاهها در میز هوش مصنوعی استان اصفهان نیز با قدردانی از برگزاری جلسه و رویکرد اجرایی آن اظهار کرد: تلاش اصفهان بر این بوده است که مرزهای بین دانشگاهها از بین برود. در همین راستا، با برگزاری جلسات متعدد و فراهمکردن تورهای بازدید متقابل میان دانشگاهها، بستر همافزایی ایجاد شد، همچنین سند نقشه راهبردی هوش مصنوعی تدوین و عملیاتی شده تا اعضای هیئت علمی بدانند چه خدماتی میتوانند هم در داخل دانشگاه و هم خارج از آن ارائه دهند.
وی یکی از بزرگترین دستاوردها را مشارکت در طرح تحول آموزش هوشمند وزارت علوم دانست و افزود: در شرایطی که وضعیت ارائه خدمات آموزشی با چالشهایی همراه بود، اصفهان برای عملیاتیکردن این طرح اقدام کرد که رونمایی آن در هفتههای آینده انجام خواهد شد.
دبیر کارگروه دانشگاهها در میز هوش مصنوعی استان اصفهان ادامه داد: همزمان با میزبانی پروژه صنعتی، مرکزی بهعنوان واحد نظارتی از سال گذشته در دانشگاه تأسیس شد و اکنون برنامه توسعه آن در دستور کار قرار دارد تا ارتباط مؤثر میان دانشگاه و صنعت تقویت شود. اصفهان بیش از آنکه شهر استارتاپی باشد، شهری صنعتی است و این موضوع اقتضا میکند فعالیتها متناسب با ویژگیهای بومی استان طراحی شود.
حکیمداوودی با اشاره به ظرفیتهای دانشگاه صنعتی و مجاورت آن با شهرک علمی و تحقیقاتی اظهار کرد: با توجه به مساحت حدود ۲۳ هکتاری دانشگاه صنعتی و همجواری آن با مراکز علمی و پژوهشی، طیفی از خدمات در حوزه سیستمهای هوش مصنوعی طراحی شده است. یکی از ابعاد اصلی این طرح، تربیت نیروی انسانی برای شکلگیری استارتاپها و توسعه کارآموزی است.
وی افزود: جمعآوری داده و مدیریت انرژی از دیگر محورهای پیشبینیشده است. با توجه به ظرفیتهای موجود، امکان ایجاد شبکه جمعآوری داده و مدیریت انرژی وجود دارد که از نیازهای صنایع استان محسوب میشود و میتواند بهصورت سندباکس عملیاتی شود.
دبیر کارگروه دانشگاهها در میز هوش مصنوعی استان اصفهان تصریح کرد: موضوع دیگر، کار با داده و پردازش است. دانشگاه صنعتی از ۱۳۸۹ نخستین مرکز این حوزه را در کشور راهاندازی کرده و هرچند اکنون با فاصلهای مواجه است، اما زیرساختهای لازم وجود دارد و میتوان از ظرفیت پژوهشکدهها و شرکتهای فعال بهره برد.
حکیمداوودی با بیان اینکه وضعیت نگهداری داده در برخی صنایع نگرانکننده است، گفت: در برخی موارد حتی نگهداری دادهها برای صنایع هزینهبر است و تنها اطلاعات یکماهه حفظ میشود. این موضوع ضرورت ایجاد دیتاسنتر و توسعه زیرساخت جمعآوری داده را بهعنوان بخشی از اکوسیستم هوش مصنوعی دوچندان میکند.
وی خاطرنشان کرد: در لایه نهایی، ایجاد یک ویترین خدماتی برای معرفی ظرفیتهای حوزه هوش مصنوعی پیشبینی شده تا مشخص شود هر بخش چه خدماتی میتواند ارائه دهد و یکپارچگی لازم میان اضلاع مختلف شکل گیرد.
دبیر کارگروه دانشگاهها در میز هوش مصنوعی استان اصفهان در پایان تأکید کرد: درخواست ما این است که راهنمایی شود چگونه میتوان این پروژه را با محوریت دانشگاه پیش برد و در عین حال، حداکثر مشارکت سایر دانشگاهها و مجموعهها را در اجرای این طرح جلب کرد.
انتهای پیام
