علم الهدی:هسته های گزینش خط مقدم صیانت از سلامت نهادها هستند

به گزارش خبرگزاری مهر، آیت‌الله سید احمد علم‌الهدی در دیدار با هیئت رئیسه و مدیر هسته گزینش دانشگاه علوم پزشکی مشهد که در دفتر نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی برگزار شد، اظهار کرد: مسئله گزینش، در وهله نخست، به شرایط اجتماعی خاص و دوره‌ای که حضرت امام حکم تشکیل هیئت عالی گزینش و نیز ایجاد هسته‌های گزینشی در کشور را صادر فرمودند، باز می‌گردد. وضعیت خاص کشور در آن زمان، به‌ویژه در ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی، اقتضای چنین تصمیمی را داشت. فضای عمومی جامعه، به‌دلیل حضور نحله‌ها و جریان‌های فکری گوناگون و همچنین فعالیت گروهک‌های مختلف، فضایی غبارآلود از نظر فکری و فرهنگی بود. این شرایط، متولیان امور را بر آن داشت تا برای صیانت از اصول انقلاب و نهضت امام، مراقبت‌های شدیدی اعمال کنند.

نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی افزود: اما گاهی این مراقبت‌ها، که همواره هم به‌درستی انجام نمی‌شد، به تضییع نیروها انجامید؛ به‌گونه‌ای که برخی از نیروهای ارزشی و سرمایه‌های انسانی کشور، بر اثر سخت‌گیری‌های نادرست در فرایند گزینش، از دست می‌رفتند. همین مسئله موجب شد که حضرت امام، با درایت خاص خود، حکم تشکیل هیئت عالی گزینش را صادر کرده و گزینش را به‌عنوان موضوعی حساس در جریان انقلاب و مسائل اجتماعی مطرح کنند.

وی ادامه داد: امروز نیز این ویژگی و حساسیت، در بسیاری از نهادها همچنان زنده و قابل توجه است. گرچه هیئت عالی گزینش در تهران تشکیل می‌شود، اما آنچه اهمیت اساسی دارد، هسته‌های گزینشی هستند که در نهادهای مختلف فعالیت می‌کنند. دلیل تأکید امام بر تشکیل این هسته‌ها در دستگاه‌های گوناگون آن است که گزینش در هر نهاد، شرایط، اقتضائات و ویژگی‌های خاص خود را دارد. اصولی که در گزینش یک نهاد اجرا می‌شود، لزوماً قابل تعمیم به نهاد دیگر نیست و چه‌بسا اجرای همان اصول، بدون توجه به شرایط متفاوت، در نهاد دیگر موجب مفسده و آسیب شود.

علم الهدی بیان کرد: از همین رو، برای هر نهاد هسته‌ای تخصصی تشکیل می‌شود تا بر اساس شرایط خاص همان مجموعه، فرایند گزینش را طراحی و اجرا کند. حضرت امام از همان ابتدا، در متن حکم خود، بر یک اصل اساسی تأکید فرمودند و آن اینکه: «خدا را در نظر داشته باشید». هرچند توجه به خدا در همه عرصه‌های زندگی و در تمام اقدامات ضروری است، اما در فعالیت‌های اجتماعی، به‌ویژه در مسئله حساس گزینش، این اصل اهمیت دوچندان دارد. اگر کار برای خدا نباشد، بی‌تردید زیان خواهیم کرد.

هسته‌های گزینش خط مقدم صیانت از سلامت نهادها هستند

نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی عنوان کرد: این تأکید امام، یک راهبرد اساسی در امر گزینش است. وقتی هسته‌ای مسئول انتخاب نیرو برای یک نهاد می‌شود، طبیعی است که عواملی مانند وساطت‌ها، رفاقت‌ها، روابط شخصی و ارتباطات اداری در این فرایند اثرگذار باشند. فردی که از طریق ارتباطات به هسته گزینش دسترسی دارد، طبیعتاً موقعیتی متفاوت با فردی دارد که هیچ آشنایی و رابطه‌ای ندارد. ارتباط با مدیران دستگاه، اعضای هسته گزینش، یا توصیه‌ها و وساطت‌هایی که از درون یا بیرون نهاد صورت می‌گیرد، همگی می‌توانند در فرایند گزینش دخالت کنند.

گزینش در جامعه پزشکی نیازمند دقت، ظرافت و مدیریت هوشمندانه است

وی تاکید کرد: دشمن به‌طور کلی از دو شیوه نفوذ استفاده می‌کند؛ نخست، نفوذ از بیرون، از طریق روابط و ارتباطات و دوم، نفوذ از درون، به این معنا که افراد مؤثر داخل یک نهاد را شناسایی کرده، روی آن‌ها سرمایه‌گذاری می‌کند و آن‌ها را جذب یا استخدام می‌نماید. ممکن است فردی در آغاز، به‌عنوان نیرویی سالم، متعهد و انقلابی وارد یک مجموعه شود، اما پس از مدتی، به‌عنوان عنصری مؤثر شناسایی و برای جذب از سوی دشمن هدف قرار گیرد. در اینجاست که نقش حراست بسیار حیاتی می‌شود؛ حراست باید تغییر مواضع، رفتارها و عملکرد افراد را به‌دقت رصد کند تا یک عنصر نفوذیِ استخدامی دشمن نتواند در نهاد جای پا باز کند.

علم الهدی خاطرنشان کرد: با این حال، نقطه آغاز همه این مراقبت‌ها، گزینش است. هسته گزینش باید در فرآیند معرفی افراد و بررسی ارتباطات آنان دقت کند. ممکن است فرد معرفی‌شده در ظاهر شرایط اولیه را داشته باشد، اما باید دید چه کسی او را معرفی کرده، چه ارتباطاتی دارد و به کدام جریان‌ها وابسته است. گاهی مشاهده می‌شود که فرد معرفی‌کننده خود با جریان‌های دشمن ارتباط دارد و عامل نفوذی از این طریق وارد یک نهاد می‌شود.

نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی گفت: حضرت امام خمینی (ره) با تأکید بر اینکه «خدا را در نظر داشته باشید»، به‌روشنی بیان کردند که در فرایند گزینش، هیچ‌گونه رابطه، آشنایی یا ارتباط شخصی نباید دخالت داشته باشد. معیار گزینش باید صرفاً تحقیق دقیق، بررسی شایسته‌سالارانه و التزام به ضوابط و نه روابط فردی باشد.

وی عنوان کرد: با این حال، باید توجه داشت که گزینش در نهاد مقدسی چون جامعه پزشکی، شرایط و پیچیدگی‌هایی دارد که آن را از بسیاری از نهادهای دیگر متمایز می‌کند. در این حوزه، گاه با نوعی تعارض یا پارادوکس مواجه می‌شویم؛ به‌ویژه هنگامی که نیازهای درمانی و آموزشی کشور، ما را در برابر انتخاب‌های دشوار قرار می‌دهد.

نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی تصریح کرد: برای مثال، ممکن است فردی از نظر علمی در سطحی بسیار ممتاز باشد و نبود او موجب اختلال جدی در آموزش دانشگاهی یا درمان بیماران شود، اما در عین حال از نظر اخلاقی یا اعتقادی فاقد شرایط کامل گزینش باشد. در چنین مواردی، نمی‌توان صرفاً با نگاه صفر و صدی تصمیم گرفت، زیرا حذف کامل چنین فردی ممکن است موجب رکود آموزشی یا درمانی شود. راه‌حل صحیح این است که در شرایط خاص، از ظرفیت علمی افراد به‌صورت محدود و موقت استفاده شود، بدون آن‌که گزینش قطعی صورت گیرد، و هم‌زمان با نظارت جدی، کنترل و مراقبت مستمر، مانع نفوذ یا بروز آسیب در آن نهاد شد.

پارادوکس گزینش با نظارت و تدبیر قابل حل است

وی افزود: این الگو نشان می‌دهد که پارادوکس گزینش قابل حل است، اما تنها با مدیریت هوشمندانه و مسئولانه؛ نه با رهاسازی افراد صرفاً به‌دلیل توان علمی. نهادهایی مانند دانشگاه‌های علوم پزشکی، که هم در تربیت نخبگان و هم در تأمین سلامت روزمره مردم نقش حیاتی دارند، بیش از هر جای دیگر به دقت، ظرافت، صبر و تدبیر در گزینش نیازمندند.

علم الهدی عنوان کرد: گزینش یک جریان سرنوشت‌ساز نهادی است و نمی‌توان آن را به تصمیم‌های شتاب‌زده یا افراد ناصالح سپرد. اعضای هسته گزینش باید جلسات منظم داشته باشند، وقت کافی بگذارند، ضوابط را مطالعه کنند، نیازهای واقعی بیمارستان‌ها، مراکز درمانی و دانشگاه‌ها را بشناسند و برای بررسی سوابق، ارتباطات و سابقه رفتاری افراد، تحقیقات میدانی و عمیق انجام دهند.

عضو مجلس خبرگان رهبری گفت: تحقیق واقعی صرفاً پرس‌وجو از همسایه یا مغازه‌دار محل زندگی نیست، بلکه بررسی دقیق سوابق حرفه‌ای، ارتباطات فکری و اجتماعی و جهت‌گیری‌های فرد است تا خدای ناکرده عامل نفوذی وارد این نهادهای مقدس نشود. چراکه آسیب ناشی از نفوذ، می‌تواند ضربه‌ای جبران‌ناپذیر به نظام درمان، دانشگاه و اعتماد عمومی مردم وارد کند.

وی افزود: هسته گزینش به‌درستی «هسته» نامیده شده است؛ چراکه ریشه تولید نیروی انسانی در هر نهاد از همین‌جا آغاز می‌شود. اگر این بذر به‌درستی کاشته نشود، نیرویی که فردا منشأ فساد اقتصادی، فکری، فرهنگی یا اخلاقی شود، خود ثمره همین ضعف در گزینش خواهد بود. در دانشگاه‌های علوم پزشکی، آسیب‌های اخلاقی به‌مراتب مهم‌تر و حساس‌تر از آسیب‌های سیاسی است و غفلت از آن می‌تواند پیامدهای سنگینی داشته باشد.

علم‌الهدی گفت: اگرچه مسئولیت فعالیت در هسته گزینش، هرچند جایگاه ظاهری، عنوان یا محبوبیت اجتماعی به همراه نداشته باشد و گاه موجب نارضایتی افراد نیز شود، اما اگر با نیت الهی و مجاهدانه انجام گیرد، عبادت محسوب می‌شود. همان‌گونه که امام فرمودند، خدا را هم در فرایند و هم در نتیجه در نظر داشته باشید؛ چراکه رضایت الهی و ذخیره آخرت، ارزشمندتر از هر موقعیت دنیوی است.