فقط با مدرک لیسانس یا ارشد نمیتوان پروانه مشاوره روانشناسی گرفت
در این نشست دکتر علیرضا آقایوسفی با اشاره به اینکه سازمان نظام روانشناسی و مشاوره از سال 1382 شکل گرفت افزود: مطابق قانون مصوب مجلس شورای اسلامی، نهادی مستقل است که با هدف ساماندهی فعالیتهای حرفهای در حوزه روانشناسی و مشاوره فعالیت میکند، قانونگذار برای این سازمان سه هدف اصلی تعیین کرده است؛ نخست ارتقای دانش روانشناسی و مشاوره، دوم حمایت از مراجعان و آحاد مردم، و سوم حمایت از روانشناسان و مشاوران. سایر مواد قانونی نیز در راستای تبیین مسیر تحقق این اهداف تنظیم شدهاند.
آقایوسفی تعیین تکلیف وضعیت افرادی که مدرک کارشناسی آنها روانشناسی نیست اما در مقطع کارشناسی ارشد یا دکتری در رشته روانشناسی تحصیل کردهاند، گفت: در حال حاضر، مطابق نص قانون، امکان تصمیمگیری قطعی وجود ندارد و دو تفسیر از قانون اعم از تفسیر از سوی وزارت علوم و تفسیر از سوی شورای مرکزی مطرح است.
وی با بیان اینکه بر اساس دیدگاه شورای مرکزی، حداقل مدرک تحصیلی باید مرتبط باشد همانگونه که در حرفه وکالت نیز داشتن مدرک پایه مرتبط الزامی است، گفت : در روانشناسی و مشاوره نیز رعایت این اصل ضروری است و در همه دنیای نیز اینگونه است.
رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره در خصوص آزمون صلاحیت حرفهای گفت: اگرچه شخصاً با شیوه آزمونهای چهارگزینهای برای سنجش صلاحیت حرفهای موافق نیستم، اما این آزمون بهعنوان گام نخست ضروری است. زمان برگزاری آزمون، نیمه دوم اردیبهشتماه تصویب شده، اما منابع بهصورت کتاب مشخص اعلام نخواهد شد و داوطلبان باید بر اساس سرفصلها مطالعه کنند و هیچوقت نمیتوان نام کتابی را به عنوان منبع اعلام کرد، چراکه اعلام منبع موجب ایجاد رانت برای نویسندگان و ناشران آن کتابها و محدودیت مطالعه به یک کتاب خاص خواهد شد.
وی با اشاره به اینکه بر اساس تبصره قانونی، سازمان موظف است در شرایط بحران مانند سیل و زلزله، آموزشهای رایگان مداخله روانی را برای اعضا برگزار کند تا با سازماندهی نیروهای داوطلب و از طریق جمعیت هلالاحمر، خدمات مؤثر به مردم ارائه شود.
آقایوسفی با تأکید بر اینکه برگزاری سالانه دو آزمون و افزایش حدود ۲۰ هزار نفری متقاضیان، سازمان با چالش جدی زیرساختهای چاپ و صدور مواجه شده است، گفت: در حال حاضر حدود ۷ هزار نفر در انتظار دریافت مدارک خود هستند و برای تسریع در این فرآیند، تصمیم گرفته شده با چاپخانههای بزرگ دولتی قرارداد بسته شود.
رئیس سازمان نظام روانشناسی درباره تعداد روانشناسان فعال کشور گفت: در حال حاضر حدود ۸۰ هزار نفر عضو سازمان نظام روانشناسی کشور هستند که از این تعداد، نزدیک به ۴۰ هزار نفر دارای پروانه اشتغال حرفهای بوده و بهصورت قانونی فعالیت میکنند.
وی در ادامه یادآور شد فشار و استرس در فعالیتهای اجرایی و درمانی روانشناسان بالا است و سازمان نظام روانشناسی تلاش میکند نظام سلامت کشور را متقاعد کند که پیشگیری و کاهش آسیبهای اجتماعی بدون توجه جدی به سلامت روان امکانپذیر نیست.
آقا یوسفی در خصوص فعالیت روانشناسان در فضای مجازی گفت: متأسفانه افرادی بدون پروانه و صلاحیت حرفهای در این حوزه فعالیت میکنند. سازمان از طریق بازرسیهای مستمر و بر اساس فهرستهای مشخص، با این افراد برخورد خواهد کرد و موارد فعالیت غیرمجاز، بهویژه در فضای مجازی، به مراجع قضایی معرفی میشوند. فعالان فضای مجازی نیز موظف به ثبتنام و اخذ مجوز رسمی از سازمان خواهند بود.
تاکید بر پوشش بیمهای خدمات روانشناسی و مشاوره
رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره با تاکید بر اینکه سلامت روان نباید در جامعه یک کالای لوکس باشد، خاطرنشان کرد: باید نظام سلامت را متقاعد کنیم که اگر به دنبال کاهش آسیبهای اجتماعی در کشور هستیم باید درمانهای حوزه سلامت روان تحت پوشش بیمههای پایه قرار گیرد. سازمان نظام روانشناسی در نظر دارد با شورای عالی بیمه در راستای حمایت از پیشگیری آسیبهای اجتماعی ارتباط برقرار کند.
وی با بیان اینکه در حوزه روانشناسی و مشاوره نهایتاً ۱۵ جلسه خدمات ارایه میشود، گفت: خدمات مشاوره و روانشناسی در تمام دنیا تحت پوشش بیمه های پایه قرار دارند و در کشور نیز به دنبال این هستیم که با شورای عالی بیمه ارتباط بگیریم و این موضوع را دنبال کنیم.
به گفته وی اگر میخواهیم آمار طلاق، خودکشی دانش آموزان و دانشجویان بالا نرود و پایین بیاید، باید استفاده از روانشناسان آسان شود تا شاهد پیشگیری در این زمینه باشیم.
آقایوسفی در خصوص استفاده از بیمههای تکمیلی در خدمات روانشناسی کشور گفت: در اغلب موارد مشکل جدی برای پوشش خدمات روانشناسی و مشاورهای ندارند، اما چالش اصلی به محدودیتهای بیمههای پایه بر میگردد. در شرایط کنونی بیمههای پایه خدمات حوزه سلامت فردی را پوشش میدهند و این پوشش اصلا کافی نیست.
به گفته وی، خدماتی مثل مشاوره خانواده، فقط به درمان محدود نمیشود، بلکه نقش اساسی در ارتقای سلامت خانواده، پیشگیری از اعتیاد، پیشگیری از طلاق و کاهش آسیبهای اجتماعی دارد. نادیده گرفتن این خدمات در نظام بیمهای کشور میتواند در آینده، هزینههای بهمراتب سنگینتری را به نظام سلامت، دستگاه قضایی و ساختار اجتماعی کشور تحمیل کند.
رئیس نظام روانشناسی کشور ضمن تاکید بر اینکه اگر رویکرد بیمههای پایه ققط بر درمان متمرکز باشد و پیشگیری را تحت پوشش قرار ندهد فرصت کاهش آسیبهای اجتماعی از دست خواهد رفت. این در حالی است که سرمایهگذاری در حوزه مشاوره و سلامت روان، میتواند از بروز بسیاری از چالشهای مالی در سالهای آینده جلوگیری کند.
رئیس سازمان نظام روانشناسی کشور در ادامه توضیح داد: باید به معیشت و جایگاه حرفهای روانشناسان و مشاوران رسیدگی کرد و در این راستا پیگیرهایی با هدف ارائه بستههای حمایتی و رفاهی برای اعضای سازمان نظام روانشناسی صورت خواهد گرفت.
آقایوسفی تأکید کرد: بسیاری از روانشناسان حتی در تأمین هزینه اجاره مطب خود با مشکل مواجه هستند. وی افزود: شرایط کاری روانشناسان با بسیاری از مشاغل دیگر قابل مقایسه نیست و بیش از ۹۰ درصد دارندگان پروانه اشتغال، حتی در صورت تلاش زیاد، هفتهای سه تا چهار ساعت امکان فعالیت دارند و حدود ۵۰ درصد آنها تنها نیمروز در هفته کار میکنند.
به گفته وی، مقایسه درآمد آنها با مشاغلی که ۶ روز در هفته فعالیت مستمر دارند، منصفانه نیست و از وزارت دارایی و سازمان امور مالیاتی پیگیر هستیم تا مالیات این افراد مانند سایر مشاغل نباشد.
آقایوسفی با تأکید بر مطالبه شفافیت مالی گفت: حسابرسی کامل سالهای گذشته انجام خواهد شد و گزارش آن به هیات بازرسان ارائه میشود، همچنین برگزاری منظم مجامع عمومی در دستور کار است و گزارشهای مالی بهصورت شفاف به اعضا اعلام خواهد شد.
به گفته وی، حدود ۹۹ درصد درآمد این سازمان از محل حق عضویت، صدور پروانه و هزینه شرکت در آزمون صلاحیت حرفهای تأمین میشود. وی درباره حق عضویت سالانه اعضا نیز گفت: حق عضویت سالانه اعضا با مدارک فوق لیسانس ۷۰۰ هزار تومان و اعضای دکترا حدود یک میلیون تا یک میلیون و صد هزار تومان است، همچنین تسهیلات ۵۰ میلیونی نیز به اعضا اعطا میشود.
برای سال آینده وی همچنین درمورد تعرفههای سال جدید گفت: تعرفههای پیشنهادی امسال از سوی سازمان نظام روانشناسی و مشاوره به شورای عالی بیمه با افزایش ۴۵ درصدی ارائه شده است.
وی ادامه داد: البته به اعتقاد من، این میزان افزایش کافی نخواهد بود، به نظر میرسد رقم باید حدود ۹۰ درصد باشد، افزایش ۴۵ درصدی تعرفهها نیز پاسخگوی شرایط فعلی نخواهد بود.
رییس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره تاکید کرد: با این وجود، آنچه در نهایت اجرا میشود، تابع نظام پزشکی است که تعرفهها را برای پزشکان و گروههای فنی و حرفهای به صورت تفکیکی اعلام میکند.
