کشتار حجاج؛ زخمی که تطهیرشدنی نیست

خبرگزاری مهر؛ حسام الدین حیدری: امسال توفیقی الهی نصیبم شد تا گام در سرزمین وحی بگذارم و به زیارت خانه خدا مشرف شوم، توفیقی که برای هر مسلمانی نعمتی بزرگ و فرصتی کم‌نظیر برای بازنگری در خویشتن است.

در این سفر از نزدیک شاهد تلاش‌های شبانه‌روزی کارکنان خدوم سازمان حج و زیارت بودم، انسان‌هایی شریف، صبور و پرتلاش که با وجود فشار کاری و مسئولیت‌های سنگین با اخلاص و تعهدی مثال‌زدنی به زائران خدمت می‌کنند. همچنین نمایندگان محترم بعثه را افرادی آگاه، مسلط بر مسائل شرعی و پاسخگو دیدم که در مجموع حضورشان مایه اطمینان و آرامش زائران است.

با این حال انگیزه نگارش این یادداشت تجربه‌ای است که در یکی از برنامه‌های زیارتی موسوم به «زیارت دوره ویژه» برایم رقم خورد.

روحانی همراه کاروان که از نظر شناخت جغرافیای مکه و اماکن تاریخی تسلط قابل توجهی داشت، توضیحات مفصل و قابل استفاده‌ای ارائه می‌داد که برای بسیاری از زائران جذاب و آموزنده بود اما در میانه این روایت‌ها سخنانی مطرح شد که فراتر از حوزه تخصصی ایشان بود و همین مسئله نگرانی عمیقی در من ایجاد کرد.

آنچه بیش از همه تأسف‌برانگیز جلوه می‌کرد نوع روایت ایشان از فاجعه کشتار حجاج در سال ۱۳۶۶ بود فاجعه‌ای که همچنان زخمی باز بر پیکره امت اسلامی است. در کمال ناباوری این جنایت بزرگ به‌گونه‌ای بیان شد که گویی مسئولیت آن از دوش عاملان اصلی برداشته می‌شود و به نوعی به سوءبرداشت برخی حاکمان از مراسم برائت از مشرکین تقلیل می‌یابد.

هرچند در ظاهر تلاش شد از صراحت پرهیز شود اما در نهایت حقیقت ماجرا به شکلی وارونه و تحریف‌شده روایت شد تحریفی که عملاً جای شهید و جلاد را تغییر می‌دهد و ظلمی مضاعف به خون پاک شهدای آن فاجعه است.

بی‌تردید چنین سخنانی حتی اگر ناخواسته و از سر ناآگاهی بیان شده باشد، بسیار خطرناک است، چراکه بخشی از زائران به‌ویژه نسل جوان آشنایی عمیق و دقیقی با پیشینه این حادثه تلخ ندارند و چنین روایت‌هایی می‌تواند بذر تردید، تحریف و شبهه را در ذهن آنان بکارد شبهه‌ای که به‌سادگی نیز زدوده نخواهد شد.

از همین رو با نهایت احترام و دلسوزی لازم می‌دانم به مسئولان محترم بعثه توصیه کنم که بازخوانی دقیق و الزام‌آور فرمایشات حضرت امام خمینی (ره) درباره فاجعه کشتار حجاج به‌عنوان یکی از مبانی فکری و اعتقادی در دستور کار آموزش و توجیه نمایندگان قرار گیرد. این حداقل انتظاری است که می‌توان برای صیانت از حقیقت، پاسداشت خون شهدا و جلوگیری از تکرار چنین اظهارات ناصوابی داشت.

بی‌تردید بیان سخنانی از این جنس نه برای اولین‌بار است و نه متأسفانه آخرین بار خواهد بود مگر آنکه با حساسیت، دقت و مسئولیت‌پذیری بیشتری با موضوع مواجه شویم. حج جای تطهیر دل‌هاست نه تطهیر جنایت‌ها و هیچ مصلحتی بالاتر از حفظ حقیقت و صیانت از حافظه تاریخی امت اسلامی نیست.