۱۰ کشف برتر باستان شناسی جهان در سال ۲۰۲۵

پس از یک سال تحقیق در سراسر جهان، ما مهم‌ترین اکتشافات باستان‌شناسی جهان در سال ۲۰۲۵ را انتخاب کرده‌ایم.

در مجله اینترنتی باستان شناس، ۱۰ کشف مهم انجام شده در سراسر جهان در سال ۲۰۲۵ را گردآوری کرده‌ایم که مطمئناً در جامعه علمی سر و صدا به پا خواهند کرد. مشتاقانه منتظر سالی پر از اکتشاف دیگر در سال ۲۰۲۶ هستیم!

۱۰- کشاورزان آناتولی در داشتن پوست روشن برای اروپایی‌ها نقش داشتند.

دی‌ان‌ای باستانی نشان می‌دهد که اکثر اروپایی‌ها از ۳۰۰۰ سال پیش پوست تیره‌ای داشته‌اند و کشاورزان آناتولی در گذار به پوست روشن‌تر نقش داشته‌اند.

مطالعه‌ای بر روی DNA باستانی، این فرض دیرینه را به چالش می‌کشد. محققان با تجزیه و تحلیل ژنوم ۳۴۸ نفر که بین ۴۵۰۰۰ تا ۱۷۰۰ سال پیش زندگی می‌کردند، واقعیتی شگفت‌انگیز را برای برخی آشکار کردند: در بخش عمده‌ای از تاریخ اروپا، ساکنان این قاره پوست تیره داشتند. رنگ پوست روشن‌تر تنها حدود ۳۰۰۰ سال پیش غالب شد. نقطه عطف واقعی با کشاورزان نوسنگی که حدود ۱۰۰۰۰ سال پیش از آناتولی مهاجرت کردند، رخ داد. این کشاورزان اولیه ژن‌هایی مرتبط با پوست روشن‌تر داشتند که احتمالاً در آب و هوای کمتر آفتابی اروپا به آنها یک مزیت تکاملی می‌داد. با گذشت زمان، این ژن‌ها گسترش یافتند، اما این روند کند و ناهموار بود. در برخی مناطق، پوست تیره هزاران سال بیشتر از مناطق دیگر دوام آورد.

۹- معبد اودیسه، قهرمان افسانه‌ای جنگ تروا، در ایتاکا

اگر هومر خوانده باشید، حتماً اودیسه را می‌شناسید: پادشاه حیله‌گر ایتاکا، مغز متفکر پشت اسب تروا، مسافری که ده سال تمام در میان امواج خروشان دریا تلاش کرد تا به خانه بازگردد.

اکنون، معلوم شده است که این روایت بزرگ فقط در قالب شعر زنده نمانده است. زیرا در ایتاکا، در دامنه‌های یک تپه سنگی، یک معبد واقعی وقف شده به اودیسه پیدا شده است. این معبد در طول کاوش‌ها در منطقه آگیوس آتاناسیوس در شمال ایتاکا، در مکانی که به عنوان “مدرسه هومر” شناخته می‌شود، کشف شد. کاوش‌ها در این مکان، ۱۴ کاشی و قطعات حکاکی شده با کتیبه‌های “ΟΔΥCCEOC” و “ΟΔΥCCEI” و همچنین یک نیم‌تنه برنزی کوچک از اودیسه را کشف کرد. اینکه آیا اودیسه واقعی بوده است یا خیر، قرن‌ها مورد بحث بوده است. اما این کشف یک واقعیت مهم را برجسته می‌کند: حتی اگر او واقعی نبود، مردم او را باور می‌کردند. این نشان می‌دهد که روایت‌های هومر نه تنها به یک واقعیت شفاهی، بلکه به یک واقعیت فیزیکی در جهان یونان باستان تبدیل شده است.

۸- آدامس ۶۰۰۰ ساله نشان می‌دهد که چگونه وظایف به اشتراک گذاشته می‌شدند

صمغ درخت غان، که به عنوان آدامس و چسب استفاده می‌شود، نگاهی نادر به زندگی در ۶۰۰۰ سال پیش ارائه می‌دهد.

در اروپای نوسنگی، صمغ درخت غان هم جویده می‌شد و هم به عنوان چسب استفاده می‌شد. یک مطالعه جدید، DNA باستانی را از صمغ جویده شده و ابزار/ظروفی که با قیر پوشانده شده بودند، استخراج کرده است! طبق یافته‌ها، صمغ روی ابزارهای سنگی دسته‌دار عمدتاً حاوی DNA مردانه است، در حالی که صمغ مورد استفاده در تعمیرات سفال، عمدتاً حاوی DNA زنانه است. DNA گندم، جو، فندق و راش در صمغ جویده شده یافت شد؛ DNA نخود، فندق و گوسفند در صمغ مورد استفاده در ظروف یافت شد؛ و DNA ماهی و گراز وحشی در صمغ مورد استفاده در نوک پیکان‌ها یافت شد. آثاری از رزین کاج در صمغ مورد استفاده برای اتصال دسته یافت شد که نشان دهنده پیوند قوی‌تر است.

۷- یک مومیایی ۱۰۷۰۰ ساله در آمریکا، جد مستقیم بومیان آمریکا امروزی است.

مومیایی غار ارواح که ۱۰۷۰۰ سال پیش هنگام دفن به طور طبیعی مومیایی شده بود، از نظر ژنتیکی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است تا حضور یک قبیله مدرن در این منطقه را برای هزاران سال اثبات کند.

بیش از ۱۰۰۰۰ سال پیش، گروهی از بومیان آمریکا که پیوندهای ژنتیکی نزدیکی با قوم مرموز کلوویس داشتند، یکی از اعضای قبیله خود را در غاری در نوادا که اکنون با نام غار اسپریت شناخته می‌شود، دفن کردند. بقایای این مرد به حل یک بحث حقوقی و فرهنگی در قرن بیست و یکم کمک کرد و روایت تاریخی پذیرفته شده جوامع بومی آمریکا را به طور اساسی تغییر داد. این یافته‌ها ثابت کرد که فالون پایوت-شوشونه و سایر قبایل، نوادگان مستقیم جمعیتی هستند که نزدیک به ۱۱۰۰۰ سال در این منطقه زندگی کرده‌اند. نتایج تجزیه و تحلیل نه تنها یک تبار ژنتیکی ناگسستنی بین مومیایی و بومیان آمریکا امروزی را نشان داد، بلکه نشان داد که این فرد باستانی با اولین انسان‌هایی که پا به قاره آمریکا گذاشتند، ارتباط نزدیکی داشته است.

۶- نقاشی دیواری عظیم که آیین دیونیسوس را در پمپئی به تصویر می‌کشد

یک نقاشی دیواری نادر که در پمپئی کشف شده، زنانی را نشان می‌دهد که از سلطه مردان رها شده‌اند و در کوهستان در حال رقص، شکار و خوردن گوشت خام هستند.

باستان‌شناسان در پمپئی یک نقاشی دیواری بسیار نادر و فوق‌العاده بزرگ کشف کرده‌اند که زنی را در حال پیوستن به یک فرقه مرموز در شب نشان می‌دهد. این نقاشی دیواری که در آن چهره‌ها تقریباً در اندازه واقعی به تصویر کشیده شده‌اند، سه دیوار از یک سالن ضیافت بزرگ را در بر می‌گیرد و دیوار چهارم به باغی باز می‌شود. در پس‌زمینه‌ای به رنگ قرمز روشن، ماینادها، پیروان زن دیونیسوس (خدای شراب)، به تصویر کشیده شده‌اند. این چهره‌های زن، که به عنوان شکارچی نشان داده شده‌اند، با شمشیرهایی در دست و بزهای قربانی بر روی شانه‌هایشان به تصویر کشیده شده‌اند. همچنین در این نقاشی دیواری، ساتیرها – موجودات اسطوره‌ای که نیمی بز و نیمی انسان هستند و فلوت می‌نوازند و با شراب قربانی می‌کنند – برجسته هستند.

۵- اولین مقبره فرعون پس از مدت‌ها در مصر کشف شد

در مصر، برای اولین بار از زمان کشف مقبره توت‌عنخ‌آمون بیش از یک قرن پیش، مقبره یک فرعون کشف شده است.

محل دفن توحتمس دوم، آخرین مقبره سلطنتی گمشده سلسله هجدهم، همچنین اولین مقبره سلطنتی یافت شده در مصر از زمان کشف مقبره توت‌عنخ‌آمون توسط هاوارد کارتر در سال ۱۹۲۲ است. سلسله هجدهم که از ۱۵۵۰ تا ۱۲۹۲ پیش از میلاد حکومت می‌کرد، به خاطر پیروزی‌های نظامی، گسترش امپراتوری و ساخت بناهای باشکوه شناخته می‌شد. تصور می‌شود توتمس دوم تنها پنج سال سلطنت کرده و حدود سال ۱۴۷۹ پیش از میلاد در سن تقریباً ۳۰ سالگی درگذشته است. محققان پس از یافتن ظروف مرمرین مزین به کتیبه‌هایی با نام توتمس دوم، متوجه شدند که این مکان متعلق به فرعون بوده است. وجود عبارت “پادشاه مرده” روی ظروف نیز ثابت کرد که این مقبره‌ای که مدت‌ها با نام C4 شناخته می‌شد، نیست، بلکه محل استراحت نهایی فرعون است.

۴- جمجمه «مرد اژدهایی» به عنوان یک دنیسووا شناسایی شد!

جمجمه مرموزی که در سال ۲۰۲۱ در چین پیدا شد و هومو لونگی یا «مرد اژدهایی» لقب گرفت، طی تجزیه و تحلیل‌های جدید به عنوان یک انسان دنیسووا شناسایی شد!

این بار، DNA نه مستقیماً از روی استخوان، بلکه از روی جرم روی دندان‌ها و پروتئین‌های موجود در استخوان گوش خوانده شد. دانشمندان بالاخره پاسخی قطعی به این سوال پیدا کرده‌اند: “دنیسوواها چه شکلی بودند؟”: شبیه مرد اژدها! جمجمه هاربین ممکن است کامل‌ترین فسیل دنیسووا باشد که تاکنون پیدا شده است. هومو ساپینس‌ها، نئاندرتال‌ها و دنیسوواها زمانی در کنار هم در یک جهان زندگی می‌کردند. هیچ مرزی بین آنها وجود نداشت؛ آنها با هم آمیزش و تولید مثل می‌کردند. جان گورچ، هنرمند، این مدل را بر اساس جمجمه “مرد اژدها” خلق کرده است که ظاهر هومو لانگی را ۱۴۶۰۰۰ سال پیش در دوران پلیستوسن میانی به تصویر می‌کشد.

۳- قطعات گمشده سرود معروف بابلی خوانده شد

قطعات گمشده‌ی سرودی که بابل را با تمام شکوهش ستایش می‌کرد، پیدا و خوانده شد: «فرات، رود اوست؛ چراگاه‌ها را آبیاری می‌کند و نیزارها را سیراب می‌سازد..»

«این متن تأثیرگذار که بر روی لوح‌های گِلی با خط میخی نوشته شده، نیروی شفابخش مردوک، آوردن بهار به‌وسیلهٔ رود فرات، بخشندگی مردم و فرهنگ همزیستی، و نقش زنان در مقام کاهنه را روایت می‌کند. این سرود در زمان خود آن‌قدر محبوب بود که کودکان بارها در مدرسه آن را رونویسی می‌کردند. با این حال تا پژوهش‌های مدرن هرگز به‌طور کامل شناخته نشده بود. به کمک پلتفرم‌های دیجیتالِ پشتیبانی‌شده با هوش مصنوعی، سی نسخهٔ مختلف دست‌نوشته با هم ترکیب شد و متن برای نخستین بار به‌طور کامل خوانده شد. به گفتهٔ پژوهشگران، این متن منبعی بی‌همتا برای درک رابطهٔ مردم بابل با طبیعت و زندگی شهری است.»

۲- شواهد ۴۰۰۰۰۰ ساله نشان می‌دهد که نئاندرتال‌ها آتش روشن می‌کردند

باستان شناسان قدیمی ترین شواهد شناخته شده از فناوری آتش را پیدا کرده اند که ۴۰۰۰۰۰ سال پیش توسط نئاندرتال ها مورد استفاده قرار می گرفته است.

قطعات پیریت یافت شده در یک سایت باستان‌شناسی ۴۰۰۰۰۰ ساله در سافولک، انگلستان، تاریخ شواهد مربوط به روشن کردن آتش کنترل‌شده را به عقب‌تر می‌برد و نشان می‌دهد که تحولات کلیدی در مغز انسان ممکن است بسیار زودتر از آنچه قبلاً تصور می‌شد، آغاز شده باشد. ابزارهای سنگی، رسوبات سوخته و بقایای زغال چوب که قدمت آنها به ۴۰۰۰۰۰ سال پیش برمی‌گردد نیز در سایت بارنهام کشف شدند. در مطالعه‌ای که در مجله Nature منتشر شد، محققان دریافتند که این سایت حاوی قدیمی‌ترین شواهد روشن کردن مستقیم آتش در جهان است که نشان می‌دهد این فناوری آتش احتمالاً توسط نئاندرتال‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

۱- قدیمی‌ترین شواهد شناخته‌شده از مومیایی کردن در جنوب شرقی آسیا است.

قدیمی‌ترین شواهد مومیایی کردن عمدی انسان در جهان از جنوب شرقی آسیا به دست آمده است؛ مردم ۱۰،۰۰۰ سال پیش اجساد را با خشک کردن با دود مومیایی می‌کردند.

طبق تحقیقات جدید، قدیمی‌ترین مومیایی‌های انسانی شناخته‌شده در جهان، ۱۰ هزار سال پیش در جنوب شرقی آسیا و چین با خشک کردن اجساد با دود ساخته شده‌اند. این عمل با اختلاف قابل توجهی، مدت‌ها قبل از رواج مومیایی کردن در شیلی و مصر، قدمت دارد. بررسی ده‌ها مقبره باستانی در چین، فیلیپین، لائوس، تایلند، مالزی و اندونزی نشان داد که بیشتر اسکلت‌ها در حالت جنینی محکم قرار داده شده و قبل از دفن، برای مدت طولانی با دود روی آتش خشک می‌شدند.