تحلیل چالشها و دستاوردهای پس از انقلاب
به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، محمد حسین عظیمی کارشناس مسائل حکمرانی اسلامی و مسائل سیاسی در گفتوگوی اختصاصی به تحلیل چالشها و دستاوردهای پس از انقلاب پرداخت و گفت: در دورانی که به عنوان جنگ شناختی شناخته میشود، به نظر میرسد در عرصه اطلاعرسانی و تبیین دستاوردهای کشور، بهویژه در حوزه رسانه و مطبوعات، با تأخیر عمل کردهایم. این تأخیر موجب شده تا در معرفی کارهای انجام شده و انتقال موفقیتها به مردم، با ضعفی آشکار روبرو باشیم و نتوانستهایم حق مطلب را آنگونه که شایسته است، ادا کنیم. با این حال، در مقایسه با گذشته، زیرساختهای کشور به شکل قابل توجهی توسعه یافتهاند. بسیاری از افراد، حتی کسانی که با جمهوری اسلامی زاویه دیدگاه دارند، اذعان میکنند که امکانات و زیرساختهای موجود در وضعیت بسیار مطلوبی قرار دارند و این تحول در سالهای اخیر برای مردم ملموستر شده است.
وی با اشاره به پیشرفتهای چشمگیر در حوزه بهداشت و درمان گفت: در حوزه بهداشت و درمان، شاهد تحولات بنیادینی بودهایم. در ابتدای انقلاب، کشور برای تأمین پزشکان متخصص به شدت به نیروهای خارجی وابسته بود، اما امروزه ایران نه تنها در تربیت نیروهای متخصص در تمام حوزههای پزشکی به خودکفایی رسیده، بلکه پزشکان متخصص را به سراسر جهان صادر میکند. متخصصان ایرانی در بسیاری از رشتههای پزشکی در سطح جهانی یا جزو 5 نفر برتر هستند، در حالی که پیش از انقلاب چنین توانمندی علمی در این حوزه وجود نداشت.
عظیمی دربارا توسعه زیرساختهای فنی و رفاهی بیان کرد: در بخش زیرساختهای فنی، دستاوردهای قابل توجهی به دست آمده است. ساخت پالایشگاههای متعدد و توسعه تولید و صادرات فرآوردههای غیرنفتی، نشان از پیشرفت در این حوزه دارد. بیش از 90 درصد از زیرساختهای اساسی رفاهی و فنی مانند آب، گاز، برق و مخابرات، در دو دهه اخیر و پس از انقلاب، با احتساب دوران جنگ، طی بازه زمانی 8 تا 15 سال به مردم ارائه شده و توسعه یافته است.
کارشناس مسائل حکمرانی اسلامی و مسائل سیاسی درخصوص چالشها در حوزه دانشگاهی و مدیریتی اظهارداشت: توسعه دانشگاهی نیز از دیگر نقاط قوت است. بسیاری از دانشگاههای کنونی، سالها قبل تأسیس شدهاند و شاهد رشد علمی و توسعه چشمگیری در سالهای پس از انقلاب بودهاند. این امر منجر به تربیت متخصصان در حوزههای مختلف شده است. با این وجود، انتقاداتی مبنی بر عدم استفاده صحیح از ظرفیت این متخصصان در جایگاههای مدیریتی و همچنین عدم برآورده شدن برخی از انتظارات آنها، مطرح است.
وی با اشاره به فرصتهای برابر و استعدادهای درخشان گفت: با وجود چالشها، فرصتهای برابر برای شکوفایی استعدادها فراهم شده است. اشاره شده است که حتی در مناطق دورافتاده و روستاها، نفرات برتر کنکور از میان افرادی بودهاند که با کمترین امکانات، توانستهاند به موفقیت دست یابند. این نشاندهنده ارائه فرصتهای آموزشی به همه ملت ایران است.
عظیمی ادامه داد: با وجود این دستاوردها، در جنگ شناختی، به گفته تحلیلگران، در عرصه رسانه و تبیین واقعیتها، میدان به دشمن واگذار شده است. دشمن توانسته با بزرگنمایی معایب و نادیده گرفتن محاسن بزرگ، تصویری مخدوش از وضعیت ارائه دهد. این امر، که ناشی از ضعف در اطلاعرسانی و تحلیل وقایع پس از انقلاب است، یک نقطه ضعف اساسی محسوب میشود که باید به سرعت جبران شود.
کارشناس مسائل حکمرانی اسلامی و مسائل سیاسی درباره فرهنگسازی ناکافی در فضای مجازی اظهارداشت: پیش از جا افتادن فرهنگ استفاده صحیح از فضای مجازی، این فضا در کشور فراگیر شد. این خلاء فرهنگی موجب شده تا بسیاری از هموطنان، بدون سنجش و ارزیابی دقیق، هرگونه محتوای منتشر شده در فضای مجازی را بپذیرند و در واقعیتهای غیرواقعی و اوهام غرق شوند. این وضعیت، شکستی بزرگ تلقی میشود که درسهای مهمی برای آینده به همراه دارد. سرویسهای امنیتی و جاسوسی دنیا و فضای رسانهای و مجازی طراحی شده توسط آنها، توانستهاند در سالهای گذشته، عرصه را بر ما تنگ کنند. با وجود این شکستها، اکنون که اقداماتی در حوزه رسانه در حال انجام است، امید است بتوان فضایی مناسب و تأثیرگذار در رسانهها و مطبوعات ایجاد کرد.
عظیمی درباره رسانه تراز انقلاب اسلامی گفت: رسانه تراز انقلاب اسلامی، برای تحقق اهداف خود، باید در وهله اول، اصل فراگیری را سرلوحه قرار دهد؛ چرا که انقلاب، متعلق به تمامی مردم ایران، با هر دین، ایدئولوژی و گرایشی است. نظام جمهوری اسلامی ایران، هیچگاه شرایطی را برای شهروندان خود ایجاد نکرده که صرفاً به دلیل تعلق به یک گروه خاص، از حقوق شهروندی یا منافع ملی بهرهمند شوند و دیگران از آن محروم باشند. بر این اساس، رسانه تراز انقلاب اسلامی، علاوه بر ترویج فرهنگ انقلابی و اسلامی، باید نگاهی جامع به تمامی اقشار جامعه داشته باشد.
وی با اشاره به پذیرش نقد و ایجاد اعتماد عمومی بیان کرد: یکی از ارکان کلیدی در این مسیر، پذیرش انتقادات سازنده از سوی جامعه است. رسانهای که بتواند انتقادات وارده به خود را با دیده انصاف بپذیرد و به آن پاسخ دهد، حتی در میان مخالفان فکری خود نیز، اعتبار کسب خواهد کرد. زمانی که افراد، حتی با وجود اختلاف نظر با تفکر حزباللهی، صداقت، عدالت و عدم یکجانبهنگری را در این رسانهها مشاهده کنند، به سخنانشان اعتماد خواهند کرد. این رسانهها باید درد و گرفتاریهای مردم را درک کرده و مشکلاتشان را بفهمند تا بتوانند به عنوان یک رسانه مؤثر و قابل اتکا عمل کنند.
عظیمی با اشاره به یافتن ریشههای جذب مخاطب به رسانههای منتقد و معاند گفت: مردم چرا به سمت رسانههای منتقد یا معاند کشیده میشوند؟ به جای سرزنش صرف این رسانهها، باید ریشههای این جذب را در درون خود جستجو کرد. رسانه تراز انقلاب اسلامی باید به جای تمرکز صرف بر دشمنی دشمن، بر رفع نواقص داخلی و تقویت نقاط ضعف خود تمرکز کند. این رسانه وظیفه دارد با درک عمیق مخاطبان خود و افزایش روزافزون دایره جذب، اطمینان حاصل کند که پیام انقلاب به درستی به گوش همگان میرسد.
کارشناس مسائل حکمرانی اسلامی و مسائل سیاسی درباره آگاهیبخشی و تبدیل شدن به محور در بحرانها اظهارداشت: در زمانهایی که کشور با بمباران خبری نادرست و هجمههای اطلاعاتی مواجه است، رسانهای که بر مبنای صداقت، عدالت و وطندوستی بنا شده باشد، میتواند به عنوان محور و مرجع قابل اتکا برای مردم عمل کند. در چنین شرایطی، حتی کسانی که ممکن است با تفکر حزباللهی زاویه داشته باشند، پیام این رسانه را میپذیرند، زیرا آن را صدای حقیقت و دلسوزان واقعی کشور میدانند. این رویکرد، بُعدی اساسی از رسانه تراز انقلاب اسلامی را شکل میدهد که قادر است در بزنگاههای حساس، جامعه را در برابر اطلاعات نادرست واکسینه کرده و به سمت وحدت و همدلی هدایت کند.
وی درباره عدالتخواهی در تراز انقلاب اسلامی گفت: عدالتخواهی، هنگامی که با قوت و صداقت همراه باشد، ایجاب میکند که نه تنها به دنبال شناسایی بیعدالتی در جناحهای رقیب باشیم، بلکه به درون خود نیز نظر افکنیم. این روحیه عدالتخواهی حکم میکند که بپذیریم فساد، مختص یک جناح خاص نیست و میتواند در لایههای مختلف جامعه، حتی در میان مدعیان انقلابیگری نیز ریشه دوانده باشد. متأسفانه، گاهی با معرفی و تعریفهای اغراقآمیز از افرادی که ظاهری انقلابی دارند، اما در باطن فاسد هستند، به اعتبار جریان انقلابی لطمه وارد میشود. تلفات ناشی از این اشتباهات، گاه نادیده گرفته شده، در حالی که منافع جناحی و گروهی نباید مانع از برخورد قاطع با فساد شود.
کارشناس مسائل حکمرانی اسلامی و مسائل سیاسی با اشاره نقش رسانه انقلابی در عبور از منافع جناحی بیان کرد: رسانه تراز انقلاب اسلامی، باید از منافع جناحی و گروهی فراتر رود. اگر فردی، صرفنظر از جایگاهش فاسد یا بدخواه است، رسانه انقلابی نباید از او حمایت کند. این رویکرد، ستون فقرات عدالتخواهی در رسانه انقلابی است و میتواند مخاطبان گستردهتری را جذب کند. به جای محدود شدن به مخاطبان اندک، رسانههای انقلابی باید تلاش کنند تا با صداقت و جامعنگری، جامعهای گستردهتر را در بر گیرند و بازدید اخبارشان به میلیونها برسد، نه اینکه تنها به آمارهای محدود اکتفا کنند. در شرایط جنگی که کشور با آن روبروست، نیاز به همدلی و همراهی حداکثری میان تمام ایرانیان، فارغ از گرایشهای سیاسی، احساس میشود. بیش از 85 تا 95 میلیون ایرانی، باید روزانه در کنار هم برای ساختن وطن تلاش کنند.
عظیمی اظهارداشت: در فرایند ساختن وطن، صرفنظر از اینکه فردی اهل نماز شب است یا خیر، مهم این است که ایمان قلبی به خدا و وطن داشته باشد و در جهت پیشرفت آن گام بردارد. این امر، امری پذیرفتنی برای همگان است. متأسفانه، نگاهی که گاه در برخی جریانات، از جمله اصلاحطلبان، به عنوان “وابستگی” و “واگرایی” از انقلاب تلقی میشود، در میان برخی نیز به یک نگاه تقلیلگرایانه تبدیل شده است.
کارشناس مسائل حکمرانی اسلامی و مسائل سیاسی گفت: نگاه اسلام و انقلاب، نگاهی فراگیر است که بر فرصت برابر برای همگان تأکید دارد. همانطور که همگان فرصت تحصیل در دانشگاه و بهرهمندی از امکانات را دارند، باید در تمام عرصهها نیز احساس تعلق و مشارکت کنند. این رویکرد، لازمه ایجاد وحدت و همبستگی ملی در مسیر پیشرفت و سربلندی ایران است.
وی با اشاره به برابری فرصتها در نگاه انقلاب گفت: نگاه انقلاب اسلامی، بر پایه فرصتهای برابر برای پیشرفت بنا شده است. این بدان معناست که حتی فردی که ممکن است اعتقادات مذهبی راسخ نداشته باشد، در سایه امکانات و بستر فراهم آمده در این کشور، میتواند به ثروت و جایگاه اجتماعی قابل توجهی دست یابد. در مقابل، ممکن است فردی با اعتقادات عمیق، به دلایل مختلف، چه در انتخاب و چه در توانایی، نتواند به همان جایگاه مالی یا اجتماعی برسد. این تفاوتها، ماهیت فرصت برابر در این نظام را نفی نمیکند، بلکه نشاندهنده گستردگی این فرصت برای طیف وسیعی از افراد است.
وی با اشاره به رسانه انقلابی و وظیفه ایجاد فرصت برابر گفت: رسانههای انقلابی باید تلاش کنند تا با معرفی الگوهای موفق از طیفهای مختلف، نشان دهند که چگونه تلاش، پشتکار و خلاقیت، فارغ از گرایشهای اعتقادی، میتواند به پیشرفت منجر شود. این امر، به تقویت باور به برابری فرصتها در جامعه کمک کرده و انگیزه را برای تلاش و سازندگی در میان همگان افزایش خواهد داد.
کارشناس مسائل حکمرانی اسلامی و مسائل سیاسی گفت: در تحلیل دشمنان مردم و انقلاب، نباید در دام جناحبندیهای سطحی گرفتار شد. این افراد، فارغ از عناوین و ظواهر، دشمنان مردم، دشمنان انقلاب، دشمنان وطن، دشمنان ایران و خاک این سرزمین هستند. شناخت دقیق دشمن، اولین و اساسیترین گام در دفاع از دستاوردهای انقلاب و حفظ استقلال کشور است. متأسفانه، در زمینه “جنگ شناختی”، نتوانستهایم این دشمنان را به درستی برای مردم معرفی کنیم. تبیین پیچیدگیهای این دشمنان و اهداف آنان، نیازمند رویکردی عمیقتر و هنرمندانهتر در رسانه است تا عموم مردم بتوانند صف خود را از دشمنان انقلاب و وطن جدا سازند.
عظیمی درباره حضور مسئولین در کنار مردم بیان کرد: باید به حضور مسئولین در میان مردم اشاره کرد که نمونهای از ایستادگی، خدمترسانی و همدلی در شرایط سخت است. برخلاف تصور برخی که شرایط ما را با کشورهای دیگر مقایسه کرده و بر سختیها تأکید میکنند، باید اذعان داشت که مسئولین ما، چه نظامی و چه غیرنظامی، در کنار مردم حضور دارند و به وظایف خود عمل میکنند.
کارشناس مسائل حکمرانی اسلامی و مسائل سیاسی بیان کرد: در شرایطی که برخی مناطق کشور، از جمله تهران، اصفهان، هرمزگان و تبریز، بمباران و حملات جنایتکارانه را تجربه میکنند، شهرها تخلیه نشدهاند. مردم، مسئولین، مدیران، کارمندان و کارگران، همگی در کنار یکدیگر زندگی میکنند و کسی فراری نشده است. مسئولین نیز در کنار مردم حضور دارند و این حضور، روحیهای مضاعف به ملت عزیز میبخشد و مردمی بودن انقلاب را به نمایش میگذارد. این ایستادگی و همدلی، نشانه اقتدار و عزم ملی است که دشمنان را مایوس خواهد کرد.
وی با اشاره به نیاز به نسخههای بومی و جایگزین در تمام حوزهها اظهارداشت: نباید صرفاً به حوزه دیوانسالاری اکتفا کرد؛ بلکه در تمامی حوزهها، نیازمند تدوین و اجرای نسخههای بومی و جایگزین هستیم. این نسخهها باید با فرهنگ، اعتقادات و واقعیتهای جامعه ایرانی همخوانی داشته باشند. نحوه اجرای این نسخهها، از خود ارائه آنها نیز مهمتر است. باید به گونهای عمل کرد که هم مردم آن را بپذیرند و هم قابلیت اجرایی آن فراهم باشد. ایران، کشوری با مردمی فهیم و سرشار از استعدادهای بزرگ است. اگر بتوانیم نسخههای بومی مناسب برای موضوعات مختلف ارائه دهیم، قطعاً مردم آنها را خواهند پذیرفت و این پذیرش داخلی، زمینه را برای پذیرش جهانی فراهم خواهد کرد. متاسفانه، برخی از نسخههایی که به ظاهر بومی نامیده میشوند، در واقع تحریفی از سوی غرب هستند که به جامعه ما تزریق شدهاند. این نسخهها، با وجود نام بومی، با واقعیتها و اعتقادات ما همخوانی ندارند و به همین دلیل، با اشکالاتی روبرو هستند.
عظیمی ادامه داد: اصل مهمی در جامعهشناسی وجود دارد که بر اساس آن، باید سلیقه مردم را در نظر گرفت و سیاستگذاریها را بر اساس آن انجام داد. این رویکرد، با اصول علمی و دینی ما نیز منافاتی ندارد. علم، زاییدهی دین است و اعتقادات ما ریشه در واقعیات جهان هستی دارد. با تکیه بر سلیقه مردم، فرمایشات قرآن و نگاههای عمیق اعتقادی، میتوان ریلگذاری کرد که هم مدل بومی باشد، هم اعتقادات رعایت شود و هم مردم آن را بپذیرند. نباید مدلهایی ایجاد کرد که مردم را در مقابل انقلاب، اعتقاد و دین قرار دهد. مدلهای ما باید واقعیات دین را به شیوهای نرم و قابل فهم ارائه دهند تا همگان در آن مسیر قرار گیرند.
کارشناس مسائل حکمرانی اسلامی و مسائل سیاسی در پایان گفت: بومیسازی مدیریت، نیازمند گفتمانی هوشمندانه و نگاهی عمیق است. با ارائه مدلهایی که هم نرم و قابل فهم باشند و هم واقعیات دین را منعکس کنند، میتوان جامعه را در مسیر درست هدایت کرد و موفقیت کشور را تضمین کرد.
انتهای پیام/
