آسیب‌شناسی وضعیت منابع آب کشور توسط مرکز پژوهش‌های مجلس

به گزارش خبرنگار مهر، مهدی مظاهری، کارشناس مرکز پژوهش‌های مجلس در حوزه آب، در جلسه علنی عصر امروز (سه‌شنبه ۲ دی) مجلس شورای اسلامی و در جریان بررسی سیاست‌ها و شیوه‌های حکمرانی مطلوب آب و تعدیل مصرف آب بخش کشاورزی، گفت: قطب سیاستی آب حدود یک سال پیش در مرکز پژوهش‌های مجلس تشکیل شد و پس از برگزاری ۲۴ جلسه فشرده با حضور نخبگان، خبرگان اجرایی و دانشگاهی کشور، خروجی‌های این جلسات آماده شده است.

وی متذکر شد: حدود ۵۰ سال قبل، سالانه بین ۱۲۵ تا ۱۳۰ میلیارد مترمکعب بارش در کشور داشتیم، اما در دو دهه اخیر این میزان به ۱۰۰ تا ۱۱۰ میلیارد مترمکعب کاهش یافته و در ۴ تا ۵ سال اخیر به حدود ۹۰ میلیارد مترمکعب رسیده است. بر اساس آمار سال آبی گذشته، این رقم حتی به ۶۶ میلیارد مترمکعب کاهش یافته است.

این کارشناس حوزه آب گفت: از سال ۱۳۷۰ به بعد، با توسعه بهره‌برداری از منابع آب زیرزمینی در سراسر ایران، سالانه به‌طور متوسط ۴ تا ۵ میلیارد مترمکعب بیش از میزان تغذیه طبیعی، از آبخوان‌ها برداشت شده است. این روند از سال ۱۳۷۰ تاکنون ادامه داشته و نتیجه آن، انباشت کسری مخازن آب زیرزمینی به حدود ۱۵۰ میلیارد مترمکعب در شرایط فعلی است.

مظاهری افزود: این کسری مخازن باعث بروز پدیده فرونشست زمین در بسیاری از نقاط کشور شده و در برخی موارد، آبخوان‌ها را از حیث انتفاع خارج کرده است، چرا که در صورت وقوع فرونشست، ممکن است این منابع دیگر قابلیت بازیابی نداشته باشند. این در حالی است که منابع آب زیرزمینی، منابعی استراتژیک هستند که گاه طی صدها یا هزاران سال در سفره‌ها ذخیره شده‌اند.

وی بیان کرد: وضعیت بخش آب مناسب نیست. ما در مرکز پژوهش‌ها، علل این وضعیت نامناسب را در سه محور خشکسالی‌ها و تغییرات اقلیمی، تحولات اجتماعی و اقتصادی و حکمرانی معیوب آب آسیب‌شناسی کرده‌ایم.

مظاهری یادآور شد: در تمامی برنامه‌های توسعه، یک هدف مهم برای نجات آبخوان‌ها تعیین شده، اما متأسفانه نه‌تنها در تحقق آن موفق نبوده‌ایم، بلکه وضعیت آبخوان‌ها بدتر شده و به شرایط فعلی رسیده است.