صفحه «فرهنگ و تاریخ باستان» در وبسایت فارسی گیک به بررسی گذشتهای میپردازد که بنیان بسیاری از ساختارهای فکری، اجتماعی و علمی امروز را شکل داده است. این صفحه صرفا بازگویی داستانهای کهن نیست، بلکه تلاشی است برای فهم اینکه انسان چگونه از تجربههای ابتدایی به نظامهای پیچیده فرهنگی و تمدنی رسیده است. تاریخ باستان در این نگاه، مجموعهای از دادهها و نشانههاست که میتوان آنها را تحلیل کرد.
مطالب این بخش با رویکرد خبری ـ تحلیلی نوشته میشوند و تمرکز آنها بر یافتهها، کشفیات و بازخوانی علمی گذشته است. هدف، فاصلهگرفتن از روایتهای افسانهای و نزدیکشدن به شواهد و تحلیلهای معتبر تاریخی است.
امروزه تاریخ باستان تنها از طریق متون کهن مطالعه نمیشود. یافتههای باستانشناسی، بررسی ابزارها، معماری و حتی بقایای زیستی، امکان تحلیل دقیقتری از زندگی انسانهای گذشته فراهم کردهاند. این دادهها کمک میکنند تصویر واقعیتری از جوامع اولیه ترسیم شود.
در فارسی گیک، این دادهها بهعنوان منابع علمی بررسی میشوند، نه صرفا عناصر داستانی.
فرهنگ نقش مهمی در انتقال تجربهها از نسلی به نسل دیگر داشته است. آیینها، زبان، هنر و ساختارهای اجتماعی، ابزارهایی بودهاند که انسان بهواسطه آنها دانش و تجربه خود را حفظ کرده است. مطالعه فرهنگهای باستانی نشان میدهد بسیاری از الگوهای رفتاری امروز ریشه در گذشتههای دور دارند.
این نگاه باعث میشود فرهنگ نه پدیدهای ایستا، بلکه فرآیندی پویا دیده شود.
برخلاف تصور رایج، بسیاری از مفاهیم علمی پایه در تمدنهای باستانی شکل گرفتهاند. ریاضیات، نجوم، پزشکی ابتدایی و مهندسی سازهها نمونههایی از دانشی هستند که قرنها پیش توسعه یافتهاند. بررسی این دستاوردها نشان میدهد علم مسیری تدریجی و انباشتی داشته است.
مطالعه این پیشرفتها گاهی با رصد آسمان و شناخت فضا آغاز شده و بعدها به نظامهای علمی پیچیدهتر رسیده است.
شناخت گذشته به درک بهتر حال کمک میکند. بسیاری از چالشهای اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی امروز، نمونههایی مشابه در تاریخ داشتهاند. بررسی واکنش جوامع باستانی به بحرانها و تغییرات میتواند دیدگاه تحلیلی ارزشمندی برای زمان حال ایجاد کند.
هویت جمعی جوامع بدون شناخت تاریخ و فرهنگ شکل نمیگیرد. روایت گذشته، چارچوبی برای فهم جایگاه انسان در جهان فراهم میکند. به همین دلیل، پرداختن به تاریخ باستان فقط کنجکاوی علمی نیست، بلکه بخشی از فرآیند شناخت خود و جامعه محسوب میشود.
فارسی گیک در این صفحه تلاش میکند فرهنگ و تاریخ باستان را با نگاهی علمی، تحلیلی و بهدور از اغراق بررسی کند. هدف، ایجاد درکی عمیقتر از ریشههای تمدن انسانی است؛ ریشههایی که هنوز هم بر شیوه زندگی و اندیشه ما تاثیر میگذارند.
این صفحه فرصتی است برای دیدن گذشته، نه بهعنوان خاطرهای دور، بلکه بهعنوان بخشی زنده از مسیر تکامل انسان.
کاوش لایهنگاری (آموزشی) در محوطه باستانی قلعهکش شهرستان آمل، از زیست جانوری و حیوانی ۳ هزار ساله در این منطقه پرده برداشت.مجله اینترنتی باستان شناس : محوطه قلعهکش شهرستان آمل یکی از محوطههای شاخص در بخش مرکزی استان مازندران است که در شناخت تحولات باستانشناسی از عصر مفرغ تا دوره تاریخی (هخامنشی، اشکانی و ساسانی) و حتی دوره اسلامی بسیار حائز اهمیت است.
ظرف نقره ای به شکل پیکره دو شیر نیرومند به ارتفاع ۶۰/۶ و عرض ۶۸/۱ سانتیمتر که دستهایشان روی شانه های یکدیگر، به هم گره خورده است.
اشیا آیینی شامل ، آویزهای ماسک برنزی، نقوش ببر و یراق برنزی اسب با قدمت ۲۵۰۰ یال در جنوب اورال کشف شد.
«کلاه آفتابگیر رومی»، یک کلاه لبهدار ۱۶۰۰ ساله بسیار نادر است که شاید توسط یک سرباز رومی در برابر طوفانهای شن مصر استفاده میشد .
در برابر شما دستبند زرینی قرار دارد که در دوران شکوه امپراتوری هخامنشی، میان سدههای ششم تا چهارم پیش از میلاد ساخته شدهاند. این دو دستبند باشکوه احتمالاً بخشی از یک مجموعه بودهاند و همراه با گردنبندی مشابه به کار میرفتهاند.
قزاقستان شاهد یکی از پربارترین سالهای باستانشناسی در دهههای اخیر است و در مرکز این جنبوجوش علمی، گورستان «داویلبای» در منطقه ژتیسو قرار دارد.
جواهرساز این دستبند، اردکها را بهعنوان نقشهای انتهایی برگزیده و آنها را با حلقهای نسبتاً سنگین و قابل گشودن ترکیب کرده است. اردکها بهطور جداگانه ساخته شدهاند و تمامی پرها و چشمها در اصل با تزیینات موزاییکی (اینله) مشخص میشدهاند. منقارهای اردکها باقی نمانده است. پرندگان بر یک حلقهی لولهای و ضخیم واحد نصب شدهاند که در محل اتصال میان اردکها در گذشته دارای تزیینات رنگین بوده است. استفاده از اینلههای رنگی برای جزئیات پرها، نشانهای از گرایشهای مصریمآب در صنعتگری هخامنشی است. هرچند میدانیم «شاهان بزرگ» از صنعتگران مصری بهره میبردهاند، اما بهکارگیری این تکنیک الزاماً به معنای مصری بودن جواهرساز نیست، زیرا این شیوه بهطور گسترده در آثار کاملاً هخامنشی نیز دیده میشود.
مدتها پیش از آنکه اعداد بر لوحهای گِلی نوشته شوند یا محاسبات به خط میخی ثبت گردد، جوامع کشاورزیِ نخستین در خاور نزدیک، در حال اندیشیدن ریاضی بودند—با بهرهگیری از گلها، تقارن، و سفالینههای نقاشیشده بهعنوان رسانهٔ خود.
ابوالحسن اتابکی باستان شناس و دکتری تاریخ از کشف کتیبهای خبر داد که به «روزشمار یکی از جشنهای ساسانیان» در صخرههای دشت مرودشت حکایت دارد.
باستانشناسان در انگلستان مجموعهای غنی از آویزهای طلایی و نگیندار متعلق به ۱٬۴۰۰ سال پیش را کشف کردهاند که بهنظر میرسد بهصورت آیینی در خاک دفن شدهاند.
25سال بیشتر ندارد. پر از شور زندگی است اما سالها مثل یک مبارز خستگیناپذیر در میدان نبرد رسانهای مقابل اشغالگران ایستاده و حالا 137 روز است که بدون هیچ جرمی در گوانتاناموهای جهنمی صهیون گرفتار شده است. او یک خبرنگار است؛ فرح ابوعیاش از کرانه باختری!
ریحانه سلامی، فرزند شهید سپهبد حسین سلامی، با حضور در دانشگاه علم و صنعت ضمن دیدار با رئیس دانشگاه، کتابخانه و سالن مطالعهای به نام این شهید را افتتاح کرد.
