خیام و پایا؛ چشم تیزبین ایران برای پایش زمین و توسعه ملی

به گزارش خبرنگار فضا و نجوم خبرگزاری تسنیم، ماهواره‌های «خیام» و «پایا» با ثبت دقیق جزئیات سطح زمین، به یکی از پایه‌های اصلی سنجش از راه دور در کشور تبدیل شده‌اند. این ماهواره‌ها با پایش دقیق تغییرات سطح زمین و اتمسفر، ظرفیت‌های فناوری فضایی ایران را گسترش داده‌اند و اکنون در خدمت توسعه ملی قرار گرفته‌اند.

تا زمانی که نتوانید جزئیات را ببینید، نمی‌توانید تصمیم بگیرید. اما تصور کنید چشمی در اختیار دارید که از ارتفاعات دوردست، حتی کوچک‌ترین تغییرات روی زمین را به شما نشان می‌دهد. اگرچه چند سال قبل، این موضوع شبیه یک رؤیا بود، اما حالا به بخشی از واقعیت اطراف ما تبدیل شده است.

دیدن این جزئیات با پرتاب ماهواره «خیام» در 18 مرداد 1401 رقم خورد. تصاویر ماهواره خیام تنها سیاه‌وسفید نیست؛ این ماهواره دارای باندهای آبی، سبز، قرمز و مادون‌قرمز نزدیک است که می‌تواند کاربردهای بسیار مناسبی، به‌ویژه در حوزه کشاورزی، داشته باشد.

توسعه خدمات مبتنی بر داده و تصویر، هدف اصلی پرتاب این ماهواره بود. پس از ماهواره خیام، ماهواره «پایا» نیز در دی‌ماه 1404 پرتاب شد؛ ماهواره‌ای که همان مأموریت سنجش از راه دور را دنبال می‌کند.

دقت تصاویر ماهواره پایا حدود پنج متر است که با انجام پردازش‌های لازم، قابلیت ارتقا به 2٫5 متر را دارد. تصاویر دریافت‌شده از این ماهواره‌ها می‌تواند موجب صرفه‌جویی شود؛ زیرا با پردازش نقطه‌ای این تصاویر و تبدیل آن‌ها به تصاویر با وضوح بالاتر، امکان استفاده از داده‌ها در کاداستر شهری، حدنگاری و برنامه‌ریزی‌های شهری فراهم می‌شود.

اما مزیت واقعی این دو ماهواره در دقت آن‌هاست؛ نگاهی تیزبین که جزئیات را شفاف‌تر و دقیق‌تر ارسال می‌کند. ماهواره خیام با دقتی بهتر از یک متر و در حدود یک متر، در خانواده ماهواره‌هایی قرار می‌گیرد که در حوزه نقشه‌برداری، به‌صورت گسترده در جهان استفاده می‌شوند.

شناسایی زمین‌ها، مرزهای زمین و مرزهایی که در حوزه کاداستر اهمیت زیادی دارند، با بهره‌گیری از این تصاویر با دقت بیشتری انجام می‌شود. در نتیجه، حدنگاری و استخراج نقشه نیز می‌تواند به‌مراتب ساده‌تر و دقیق‌تر صورت گیرد.

اطلاعات و داده‌های این دو ماهواره، قلب تپنده پروژه «جی‌نف» هستند؛ پلی میان تصویر و تصمیم که می‌تواند در خدمت سازمان‌ها و توسعه کشور قرار گیرد.

در مناطق روستایی، با توجه به پراکندگی روستاها در کشور، دور از دسترس بودن برخی از آن‌ها و صعب‌العبور بودن مسیرها، بهترین راه‌حل برای تصویربرداری و تهیه نقشه از این مناطق، استفاده از فناوری فضایی است. به‌ویژه در حوزه روستاها، همکاری بسیار خوب و گسترده‌ای با پروژه جی‌نف وجود دارد.

توسعه کاربردها و افزایش دقت تصویربرداری از فرسنگ‌ها فاصله و از دل آسمان، اکنون به اولویت سازمان فضایی تبدیل شده است؛ چراکه آینده با تصویربرداری دقیق‌تر ساخته می‌شود.

انتهای پیام/