پایان تماشاچی بودن در فلسفه تاریخ
به گزار ش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، دکتر نبیالله ایدر عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی شوشتر و پژوهشگر حوزه علوم اجتماعی در ابتدای این گفتوگو با تاکید بر اینکه ملتها زمانی در سراشیبی افول قرار میگیرند که در جغرافیای ذهن خویش تسلیم شده باشند و شرایط امروز یک بزنگاه بیبدیل است.
ایدر بیان داشت: ما امروز در بطن یک پیچش تاریخی شگرف ایستادهایم؛ آوردگاهی که میتوان از آن به عنوان عرصه یک جنگ تحمیلی جدید و چندلایه یاد کرد. نبردی که مختصات آن نه از جنس خاکریزهای مرسوم نظامی و رویاروییهای فیزیکی بلکه جنگی استوار بر محاصرههای همهجانبه و تروریسم شناختی برای انهدام بنیادین اعتماد به نفس ملی است و با این حال بزرگترین خطای محاسباتی در مهندسی این فشارهای جهانی از سوی نظام سلطه عدم درک دیالکتیک تحول در روح جمعی ایرانیان و ناتوانی در شناخت ظرفیتهای پنهان هویتی ما بود.
وی با نگاهی آسیبشناسانه به ادوار گذشته یادآور شد که در سدههای پیشین تحت تاثیر هژمونی رسانهای و تمدنی مسلط در جهان نوعی سندرم حقارت تاریخی به روان جوامع در حال توسعه پمپاژ میشد؛ این گزاره القایی و مسموم که دیگری مسلط ذاتاً بزرگ، شکستناپذیر و معمار مطلق و محتوم جهان است و سایرین چارهای جز پذیرش این نظم سلسلهمراتبی ندارند و این جنگ تحمیلی نوین به جای آن که ما را در تاریکی انفعال فرو ببرد و اراده ملی را فلج کند به مثابه یک کاتالیزور تاریخی عمل کرد و به بیداری و تکوین سوژه ایرانی انجامید. همچنین ما دیگر آن ملتی نیستیم که در مواجهه با یک تشر دیپلماتیک یا تصویب لایههای متعدد تحریم دچار لرزش هویتی و فروپاشی نظام محاسباتی شویم بلکه ما از ابژه و تماشاچی منفعل تاریخ به فاعل و کنشگر برهمزننده معادلات صلب جهانی تبدیل شدهایم و این یک دگردیسی عظیم در ساحت وجودشناختی ملت ماست.
عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی شوشتر خاطر نشان کرد: این خودباوری امروز یک شعار انتزاعی نیست بلکه یک واقعیت عینی و غیرقابل انکار در هندسه قدرت جهانی است. نظام سلطه همواره تلاش میکرد تا با تهیسازی درونمایه اراده جمعی کل توانمندیهای بالقوه و بالفعل ما را خنثی کند. اما ایران امروز نشان داد که با تصاعد خودباوری میتوان پیچیدهترین و قطعیترین معادلات طراحان جهانی را به چالش کشید و مختل کرد. همچنین ما در کوران این نبردهای سخت دریافتیم که هیمنه و بزرگی ظاهری دشمنان بیش از آن که یک واقعیت صلب و تغییرناپذیر باشد یک وانموده و توهمی رسانهای است و این هژمونی، تنها سایهای است که از نورپردازی کاذب رسانهها بر دیوار ادراک جهانیان افتاده است و با تابش نور خرد، استقامت و شجاعت این سایههای مهیب به سرعت رنگ میبازند و اصالت پوشالی خود را عیان میسازند.
این جامعه شناس و پژوهشگر حوزه علوم اجتماعی با تاکید بر اینکه ما از مرحله بقا در شرایط سخت عبور کرده و پا در عرصه تاسیس و زایش در شرایط سخت گذاشتهایم، تصریح کرد که فشارهایی که قرار بود ماشین توقف تاریخ ایران باشند به کوره آجرپزی اراده ملی تبدیل شدند تا خشتهای تمدن نوین ما در دمای بالای این ابتلاها، پختهتر و مستحکمتر شوند و با عبور از این گردنه صعبالعبور تاریخی افق آینده ایران اسلامی به شکلی بیسابقه روشن و امیدبخش جلوهگر شده است؛ آیندهای که در آن مرجعیت علمی، اقتدار اقتصادی و صلابت فرهنگی، ارکان اصلی این بنای جدید و شکوهمند خواهند بود.
نبی الله ایدر با تاکید بر این که رسالت نخبگان را در این برهه زمانی بسیار حیاتیست هشدار داد که این رستاخیز ملی و این افق روشن نباید تنها در سطح کلان تحلیلهای ژئوپلیتیک متوقف بماند. رسالت اصلی نخبگان و دانشگاهیان امتداد دادن این جریان عظیم انرژی به مویرگهای حیات علمی و کاری جامعه است و همچنین حس قدرت و باور بنیادین به گزاره ما میتوانیم نباید تنها در ویترین سخنرانیها و همایشها باقی بماند؛ این مفهوم باید به مثابه روحی حیاتبخش در تکتک پروژههای درسی فضاهای آزمایشگاهی، پایاننامهها و استارتاپها جریان یابد.
بنابراین دانشگاه امروز قرارگاه اصلی این جهاد شناختی و علمی است و جوانان ما باید عمیقاً باور کنند وقتی ملتی میتواند در برابر طوفانیترین فشارهای ترکیبی بایستد قطعاً توانایی قلهشکنی در مرزهای دانش را نیز دارد و پایان سندرم ضعف در ایران، سرآغاز عصر طلایی شکوفایی استعدادهای درونی است و با این خودباوری، فتح قلههای پیشرفت یک ضرورت حتمی و تاریخی خواهد بود که به دست جوانان مؤمن و دانشمند این مرز و بوم رقم خواهد خورد.
انتهای پیام/
