آیا عبارتِ «در پناه خدا و امام زمان» شرک است؟

خبرگزاری تسنیم، سعید شیری: گاهی در حرف‌های روزمره از عبارت‌هایی مثل «در پناه خدا و امام زمان باشی» استفاده می‌کنیم. بعضی‌ها ممکن است بپرسند آیا این جمله درست است یا نه و آیا ممکن است بوی شرک بدهد. برای پاسخ به این سؤال، باید ببینیم منظورمان از این جمله چیست.

اگر کسی با این عبارت بخواهد بگوید امام زمان خودش، مستقل از خدا، قدرتی دارد و می‌تواند جدا از خواست خدا پناه بدهد، این برداشت درست نیست. چون در باور دینی ما، قدرت اصلی و واقعی فقط از آنِ خداست. اما اگر منظور این باشد که امام زمان به اذن خدا سببِ حفظ و پناه است، این نه‌تنها اشکال ندارد، بلکه با آموزه‌های دینی هم سازگار است.

در منابع دینی، نمونه‌های زیادی از پناه بردن به اهل‌بیت دیده می‌شود. در زیارت جامعه کبیره آمده است:

«وَ مَلْجَأُ الْعُبَادِ» و نیز: «أَنَا لَائِذٌ عَائِذٌ بِقُبُورِكُمْ»؛ یعنی: شما پناه بندگان هستید و من به قبرهای شما پناه می‌آورم و به شما ملتجی می‌شوم.

این تعبیرها نشان می‌دهد که پناه بردن به اهل‌بیت، در منطق دینی، به معنای کنار گذاشتن خدا نیست، بلکه یعنی آن‌ها را وسیله‌ای برای رسیدن به رحمت خدا می‌دانیم.

در روایتی از امام صادق هم درباره حرم امیرالمؤمنین آمده است: لَا يَلُوذُ بِهِ ذُو عَاهَةٍ إِلَّا شَفَاهُ اللَّهُ؛ هیچ صاحب دردی به آن پناه نمی‌برد مگر اینکه خدا او را شفا می‌دهد. (تهذیب الاحکام، ج6، ص34)

این روایت هم نشان می‌دهد که پناه بردن به امام، در حقیقت درخواست از خداست، اما از راه و واسطه‌ای که خودش قرار داده است.

همچنین در برخی دعاها، پناه بردن به پیامبر در کنار پناه بردن به خدا آمده است. امام صادق در دعایی هنگام خواب می‌فرمایند:

«أَعُوذُ بِعِزَّةِ اللَّهِ … وَ أَعُوذُ بِرَسُولِ اللَّهِ مِنْ شَرِّ مَا أَحْذَرُ»؛ یعنی به عزت خدا پناه می‌برم… و به رسول خدا از شرّ آنچه می‌ترسم پناه می‌برم. (الکافی، ج2،‌ ص566)

این‌ها نشان می‌دهد که اصلِ پناه بردن به اولیای الهی، اگر با اعتقاد درست باشد، در تعالیم دینی پذیرفته شده است. اما ملاک اصلی در سنجش درستی یا نادرستی چنین عباراتی، «نیت» و «اعتقاد» گوینده است و همان طور که اشاره شد، اگر منظور از پناه بردن به امام زمان عجل الله تعالی فرجه قائل شدن به استقلال ایشان در قدرت و توانایی، و هم‌ردیف قرار دادنشان با خداوند باشد، این عقیده قطعاً با توحید ناب در تضاد است و شرک محسوب می‌شود. اما اگر منظور، توسل به ایشان به عنوان وسیله‌ای که خداوند قرار داده و به اذن الهی، سببِ حفاظت و پناه باشد، در این صورت شرک نیست.

انتهای‌پیام/