موسیقی جنوب در موزه / از بوقهای شاخی و چنگ ایلامی تا موسیقی الکترونیک
به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، چهارمین برنامه از سلسلهرویدادهای «موزیک تک» با طراحی و دبیری محسن شریفیان و مدیریت پروژه علی مغازهای، عصر پنجشنبه 31 اردیبهشت 1405 با محوریت «صداهای جنوب» و تمرکز بر موسیقی جنوب ایران در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شد. این رویداد در حالی چهارمین گام خود را برداشت که سه مرحلهی پیشینش، از نظر جذب مخاطب به شدت ضعیف عمل کرده بود.
تا پیش از این، اجراهای «موزیک تک» تنها برای تعداد محدودی مخاطب اجرا میشد و هرگز نتوانست مخاطب قابل توجهی را به موزه هنرهای معاصر بکشاند. حالا اما با حضور محسن شریفیان ماجرا کاملا متفاوت بود. از ساعتی قبل از آغازِ برنامه صفی طولانی در مقابل موزه هنرهای معاصر تشکیل شده بود که نشان از استقبالی ویژه از سوی علاقهمندان به موسیقی بود.
موزه هنرهای معاصر در طول چند دههی گذشته، کمتر پیش آمده که میزبانِ این تعداد از مخاطب برای رویدادی هنری باشد.
آغاز رویداد با نوای بوقهای شاخی
اجرای موسیقی با بوقهای شاخی مارپیچ در محوطه بیرونی موزه و در کنار بادگیرهای این مجموعه آغاز شد؛ سازهایی با پیشینهای باستانی که کارکرد اصلی آنها اعلان خبر بوده و به گفته محسن شریفیان، بخشی از تلاقی فرهنگی میان خلیج فارس و دیگر مناطق را روایت میکنند.
پس از اجرای این بخش، مخاطبان با نوای موسیقی به داخل موزه هدایت شدند؛ جایی که تصاویر دریای جنوب و خلیج فارس بر نمایشگرها نقش بسته بود و دیوارهای موزه نیز با تصاویری از پوشش و نمادهای موسیقی جنوب آراسته شده بود.
از موسیقی زنان خلیج فارس تا چنگ ایلامی
در یکی از بخشهای این رویداد، لیانا شریفیان با نوازندگی نیانبان، مخاطبان را به اجرای گروه موسیقی بانوان هدایت کرد؛ اجرایی که با استقبال مخاطبان همراه شد.
بخش دیگری از این برنامه به نواختنِ چنگ بازسازیشده دوره ایلامی توسط صالحه زهرهوند اختصاص داشت
اجرای ساکسیفون با محوریت نمایش تلاقی فرهنگهای شرق و غرب خلیج فارس و نیز اجرای آثار موسیقایی با سازهای ابداعی و الکترونیکی از دیگر بخشهای این برنامه بود.
در پایان نیز در کنار «حوض روغن» موزه هنرهای معاصر تهران، قطعاتی با همراهی نیانبان و نوازندگی محسن شریفیان و گروهی از نوازندگان عود، سازهای کوبهای و کیبورد اجرا شد.
روایت شریفیان از یک «گفتمان متفاوت»
محسن شریفیان در حاشیه این رویداد و در جمع خبرنگاران، «موزیک تک 4» را تلاشی برای روایت متفاوتی از موسیقی جنوب ایران توصیف کرد و گفت: «نگاه ما در این رویداد به موسیقی معاصر جنوب ایران بود؛ سازها ابزاری برای یک گفتمان متفاوت بودند. نوازندگان و شخصیتهایی که پشت سازها قرار داشتند، روایتهای خود را بیان میکردند.»
او با تأکید بر اینکه این برنامه صرفاً یک کنسرت نبوده، افزود: «قرار نبود مخاطبان فقط نظارهگر باشند. با توجه به اینکه مکان برگزاری، موزه هنرهای معاصر بود، آنچه اجرا شد چیزی جز هنر معاصر نبود.»
این نوازنده و پژوهشگر موسیقی درباره طراحی ساختار اجرایی برنامه توضیح داد: «تلاش کردیم سیر تحول موسیقی جنوب را از دورههای کهن تا موسیقی معاصر و الکترونیک روایت کنیم؛ از بوق شاخی و چنگ ایلامی تا موسیقی زنان خلیج فارس، عود و موسیقی الکترونیک نواحی.»
تأکید بر پیوند سنت و مدرنیته
شریفیان با اشاره به حضور سازهای بازسازیشده و الکترونیک در این رویداد، تأکید کرد: «اگر آگاهانه تغییرات را ایجاد کنیم و ریشهها را نگه داریم و این گفتمان سنت و مدرنیته را حفظ کنیم، بسیار موفق عمل کردهایم.»
او همچنین درباره استفاده از سازهای ابداعی مانند «لیانیک» گفت این سازها با بهرهگیری از کوکهای مختلف نیانبان، نسل جوان را با موسیقی جنوب آشنا میکنند.
حضور پررنگ بانوان
یکی از ویژگیهای قابل توجه این رویداد، حضور گسترده بانوان نوازنده بود. شریفیان در اینباره اظهار کرد: «همیشه معتقد بودهایم که زنان بخش جدانشدنی موسیقی، بهویژه موسیقی جنوب هستند؛ به همین دلیل تصمیم گرفتیم گروه بانوان به صورت مستقل در این رویداد حضور داشته باشند.»
او افزود: «امیدواریم این روند ادامه پیدا کند و زنان بیشتری بتوانند به صورت مستقل آثار خود را ارائه کنند.»
موسیقی؛ راهی برای کنار هم بودن
شریفیان در بخش دیگری از سخنانش، با اشاره به شرایط اجتماعی و فرهنگی کشور، بر نقش موسیقی در ایجاد همدلی تأکید کرد و گفت: «مردم در هر شرایطی به موسیقی نیاز دارند. موسیقی یکی از چیزهایی است که میتواند انسانها را دور هم جمع کند. اکنون زمان فاصله گرفتن از یکدیگر نیست؛ باید بیشتر کنار هم باشیم و گفتوگو کنیم.»
او ادامه داد: «یکی از راههای دوام آوردن، موسیقی و برگزاری رویدادهای هنری است و باید در این شرایط به یکدیگر احترام بگذاریم.»
پاسخ به دوگانه «هنرمند حکومتی» و «هنرمند مردمی»
این نوازنده پیشکسوت نیانبان همچنین در پاسخ به پرسشی درباره شکلگیری دوگانه «هنرمند حکومتی» و «هنرمند مردمی» گفت: «اینکه بگوییم کسانی که در ایران فعالیت میکنند حکومتی هستند، تعبیر درستی نیست. هنرمندان در هر کشوری براساس قوانین همان کشور فعالیت میکنند و این موضوع ربطی به حکومتی بودن ندارد.»
او افزود: «رعایت قانون در هر کشوری یک امر طبیعی است و نباید بهانهای برای ایجاد فاصله میان مردم و هنرمندان شود.»
در این برنامه، هنرمندانی چون آکا صفویی، سحر منیری، بهرنگ عباسپور، لیانا شریفیان، مرتی عزیززاده، فریده سرسنگی، بهنام شهرکی، آتنا خاریابند، امید سعیدی، صالحه زهرهوند، مغداد اسفندی، آتنا قرائی، ایمان رضایی، داوود منصوری، محمود بردکنیا، علی براتی، مرتضی پالیزدان، محمد شریعت، فرزاد خسرومقدم، حسین کاوهخو، بهروز شریفیان، مونا آقاجانی، داوود اریکه، پژمان زارع، فرهاد گرزم، علی بوشهری، صادق حسینپور، محسن قدرتی، پارسا پالیزدان، ژوبین عسکریه، علی میرالی (کاوه)، احسان حیدرزاده، فرامرز صداقتی، عرفان احمدی، حسین رستمی، حمیدرضا نوری، امیر رستمی، دیمن عسگری، کیمیا صابونی، ثمین موسوی، شهره روستا، کیارش بازیار، وحید موسوی، ربین تباک و میلاد پیرمرادیان حضور داشتند.
همچنین در این رویداد از کتاب «موسیقی بحرین» با ترجمه بردیا بهرامنژاد رونمایی شد.
ادامه مسیر «موزیک تک»
«موزیک تک 4» با همکاری معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، دفتر موسیقی، مرکز هنرهای تجسمی، موزه هنرهای معاصر تهران و انجمن موسیقی ایران برگزار شد.
انتهای پیام/
