پیوستگی دین و سیاست در اسلام و اندیشه امام خمینی(ره)
به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، مظفر شاهدی در گفتگویی با اشاره به جایگاه ویژه و برجسته امامخمینی(ره) در بین علمای جهان تشیع در تاریخ معاصر ابراز داشت: حضرت امام(ره) به جهت رهبری انقلاب اسلامی و تأسیس نظام جمهوری اسلامی در ایران، در بین همه مراجع تقلید و علمای دنیای شیعه، شخصیتی کمنظیر و بلکه بیبدیلی داشته است، به نحوی که میتوان گفت از آغاز عصر غیبت حضرت بقیهالله الاعظم (عج) تا زمان ما، نخستینبار در ایران و تحت رهبری ایشان بود که حکومتی سراسر اسلامی مبتنی بر آموزهها، شعائر و اندیشه سیاسی مذهب تشیع در گسترهی جهان اسلام محقق شد.
وی با بیان اینکه اندیشه سیاسی امام راحل بر بنیان نظریه ولایتفقیه استوار بوده است، افزود: بحث ولایت فقیه هرچند که در فقه شیعه سابقهای طولانی داشته اما تنها در منظومه فکری- اندیشهای امام خمینی(ره) تا به این میزان، گسترده و پردامنه بسط یافت و به عنوان یک الگوی سیاسی- دینیِ منسجم، در عرصه عمل سیاسی و اجتماعی به شکوفایی رسید و در جامعه انقلابی ایران اجرایی شد.
وی همچنین گفت: البته باید توجه داشت که مجموعه آثار و بیانات ایشان گواه آن است که دستکم از همان سالهای نخست دهه بیست شمسی به این سو، اندیشه ولایت فقیه در منظومه فکری- سیاسی بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی، امری تثبیت شده به شمار میرفته، با این حال بعد از قیام 15 خرداد سال 42 ایشان به طور جدی در صدد برآمدند تا با طرح انسجامیافتهتر و نظاممندتر نظریه ولایت فقیه، برای حیات آینده سیاسی، اجتماعی جامعه مسلمان ایرانی چارچوب نوینی را عرضه کنند.
شاهدی ادامه داد: به همین خاطر نیز در بهمنماه سال 48 اندیشه ولایت فقیه را در جمع شاگردانشان در مسجد مرحوم شیخ انصاری(ره) در نجف اشرف تبیین نمودند که بهسرعت تقریر و تنظیم و بهصورت کتاب منتشر شده و به شیوههای مختلف در اختیار مخاطبان در داخل و خارج از کشور قرار گرفت.
وی همچنین بیان داشت: بر مبنای همین اندیشه نیز بود که امام راحل در طول دوران مبارزات انقلابی و با هدف ارائه راهکاری روزآمد به منظور بسط نظریه ولایت فقیه در عرصه عمل سیاسی طرح ایجاد حکومت “جمهوری اسلامی” را ارائه داد که اسلامیت نظام پساانقلابی ایران را در محتوا و جمهوریت آن را در روش تضمین میکرد.
مدرس و پژوهشگر تاریخ معاصر افزود: در واقع ایشان که در طول سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی نقش تعیینکنندهای در بسط و روزآمد کردن اندیشه سیاسی مبتنی بر نظریه ولایت فقیه ایفا کرده بودند، نهایتاً با طرح نظریه “ولایت مطلقه فقیه” تحولی بنیادین در از میان برداشتن تنگناهای نظری- اندیشهای در موضوع حکومت و تدبیر امور کشور و جامعه مسلمانان ایجاد کردند.
وی همچنین گفت: در تفکر حضرت امام(ره) میان دین و سیاست در اسلام فاصلهای وجود ندارد، کما اینکه ایشان بارها در رهنمودهای خویش تصریح کردهاند که اسلام سراسر سیاست است و هرگاه سیاست از دین اسلام حذف بشود، دیگر چیزی از آن باقی نخواهد ماند. ایشان در همین راستا بهخصوص سیره و روش رسول اکرم (ص) و حضرات معصومین(ع) را متذکر میشدند که با حکومت، سیاست و تدبیر امور جامعه مسلمین توأمان بود.
شاهدی خاطرنشان کرد: امامخمینی(ره)با استناد بهسیره پیغمبر(ص) و ائمه طاهرین(ع) و ذکر دلایل نقلی و عقلی متعدد، تداوم حکومت و سیاست در جامعه مسلمانان در عصر غیبت حضرت صاحبالزمان (عج) را امری ضروری و تردیدناپذیر برشمرده و بر ولایت سیاسی فقیهان جامعالشرایط بر جامعه اسلامی در عصر غیبت تأکید و تصریح داشتند. در واقع هم طرح و بهتبع آن بسط نظریه ولایت فقیه در آراء و اندیشههای امامخمینی(ره) در درجه نخست از رابطه تفکیکناپذیر دین و سیاست در منظومه فکری ایشان نشأت گرفته است.
وی گفت: از این نکته مهم نیز غافل نشویم که به هر حال، در دوران مبارزات انقلابی و نیز در آستانه پیروزی انقلاب اسلامی هنوز در میان بسیاری از ناظران و آگاهان بهامور در داخل و خارج از کشور، تصور روشنی از سازوکار اجرایی و دامنه عمل سیاسی- اجتماعی آن در جامعه انقلابی ایران وجود نداشت، با این وجود حضرت امام(ره) از همان آغاز شروع، توسعه و در نهایت پیروزی انقلاب اسلامی شکی نداشتند که حکومت جمهوری اسلامیِ مورد عنایت ایشان، که مبتنی بر اندیشه ولایت فقیه و سازوکار اجرایی آن در عرصه عمل سیاسی- اجتماعی تلفیق و ترکیبی متوازن از اسلامیت (در محتوا) و جمهوریت (در روش) بود، حتی بهمراتب بیش از نظامها و مکاتب شناختهشدهتر سیاسی و فکری در بخشهای گوناگون دنیا واجد کارآمدی لازم است.
شاهدی همچنین اظهار داشت: از سوی دیگر، قراین و شواهد بسیاری مطرح است که نشان میدهد، چنانچه اندیشه سیاسی پویای امام(ره) نبود، نظام انقلابی ایران از همان شروع کار خود با بنبستهای سیاسی- فکری و نظری زودهنگام و چه بسا حلناشدنیای روبرو میشد. در وضعیت خاص پدیدآمده بعد از سقوط رژیم پهلوی، این آراء سیاسی- نظری بسطیابنده حضرت امام(ره) در عرصههای گوناگون سیاسی، اقتصادی و اجتماعی بود که در روندی تدریجی اما مداوم، فرایند استقرار، تقویت و تثبیت موقعیت نظام جمهوری اسلامی را با دامنه ظرفیتپذیری روزافزونی هموارتر نمود.
وی افزود: به هر صورت با تدبیر و هوشمندی امام(ره)، استقرار نظام جمهوری اسلامی، الگویی نوین از سیاست و حکومت را به جامعه ایرانی عرضه میداشت و راه را برای عبور از بنبستهای سیاسیِ احتمالی پیش روی کشور و نظام میگشود.
پژوهشگر انقلاب اسلامی و تاریخ معاصر همچنین گفت: تدوین، تنظیم و تصویب نهایی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در سال 58 توازنی میان اسلامیت و جمهوریت نظام انقلابی ایران ایجاد کرد و راه را برای نهادسازی و شکلگیری ساختارهای اجرایی و مدیریتی کشور در شئون مختلف هموار نمود.
وی در پایان افزود: از سوی دیگر در مقاطع مختلف سالهای منتهی به ارتحال امام امت در خردادماه سال 68، مصلحتاندیشیها و راهکارهای سیاسی حضرت امام(ره) نقش تعیینکننده و درجه اولی در حل و فصل مشکلات و گشودگی بنبستهای نظری- اندیشهای نظام جمهوری اسلامی در عرصههای مختلف سیاسی، اجتماعی و اقتصادی ایفا میکرد، ضمن آن که از یاد نبریم که در راستای همین هدف نیز بود که با پیشنهاد ایشان یک سال قبل از عروج ملکوتی ایشان یعنی در سال 67 مجمع تشخیص مصلحت نظام شکل گرفت تا علاوه بر حل و فصل اختلافات فیمابین قوای کشور، بازوی مشورتی رهبر انقلاب در مسائل مبتلابه جامعه و نظام باشد.
انتهای پیام/
