نظام فکری خاص رهبر شهید که براساس آن مقابل استکبار ایستادند
به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، کتاب «در آغوش نیل»، نوشته مهران کریمی، از تازههای نشر انقلاب اسلامی است که در هفتمین دوره نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران با استقبال خوبی از سوی مخاطبان همراه شد؛ به طوری که چاپ دوم آن نیز اندکی پس از انتشار چاپ نخست، در دسترس علاقهمندان قرار گرفت.
کریمی در این اثر تلاش دارد مروری جامع داشته باشد بر موضوع سنتهای الهی در اندیشه حضرت آیتاللهالعظمی شهید سید علی خامنهای. کتاب در 208 صفحه به موضوعاتی چون تعریف سنّت الهی و تبیین ویژگیهای آن، اهمیت سنّتهای الهی، انواع سنّتها، بررسی شرایط تحقق آنها، تشریح نتایج مثبت اعتماد به سنّتهای الهی و بررسی مصادیق عینی تحقق سنّتها در تاریخ انبیا میپردازد.
خبرگزاری تسنیم، با توجه به استقبال مردمی از این کتاب، با کریمی به گفتوگو پرداخت که در ادامه میخوانید:
*تسنیم: مدت زمان زیادی از انتشار کتاب «در آغوش نیل» نگذشته، اما کتاب در این مدت کوتاه هم توانست نظر مخاطبان را به خود جلب کند. چه بازخوردهایی از کتاب در این مدت دریافت کردید؟
پژوهش و تولید محتوای این کتاب از یک سال و نیم پیش آغاز شد اما چاپ و انتشار آن مصادف شد با ایام شهادت رهبر شهید انقلاب که در نهایت در رواق کشوردوست در روزهای منتهی به برگزاری نمایشگاه کتاب نیز با حضور مردم رونمایی شد.
کتاب با وجود آنکه مدت زمان زیادی از انتشار آن نگذشته، اما در این مدت در نمایشگاه مجازی کتاب تهران و در رسانهها بازخورد خوبی داشت و مورد استقبال واقع و به عنوان دومین کتاب پرفروش نمایشگاه مطرح شد. از سوی دیگر، کتاب در این مدت در حلقههای مطالعاتی و جمعهای تبیینی نیز مطرح و توسط مخاطبان در فضای حقیقی و مجازی پیگیری شد. امیدواریم که «در آغوش نیل» بتواند در آینده نیز اثرگذاری اجتماعی خود را داشته باشد.
*تسنیم: در جلسه رونمایی کتاب عنوان شد که خوب است سرفصلهای کتاب مفصلتر پرداخته شود. قرار هست که در ویراستهای جدید تغییری از این جهت صورت بگیرد؟
برای تولید این اثر در کنار جستوجوی لفظمحور، مداخل و محتوای مرتبطی که در پایگاه اطلاعرسانی رهبر شهید وجود دارد، بررسی شد. فیشها، آیات و روایات و 23 کلیدواژه مورد نظر را در این مسیر بررسی کردیم. علاوه بر اینها بعضی مباحث قرآنی مرتبط با بحث که از سوی دیگر متفکران مسلمان طرح شده بود نه به صورت تطبیقی با مباحث تفسیری رهبر شهید انقلاب مورد بررسی و فیش برداری قرار گرفت. از مجموع اینها الحمدالله جامعیت خوبی به دست آمد و در کنار اینها تلاش شد کار از جهت روشی ضابطهمند باشد.
با این وجود، اگر بیانات جدیدی از سوی دفتر ایشان منتشر شود یا منابعی که تاکنون دسترسی به آن وجود نداشته، به دست ما برسد میتوان به تفصیل بیشتر در کتاب نیز اندیشید و احیانا محتواهای جدیدی را به کتاب افزود.
*تسنیم: آقای کریمی موضوع کتاب «در آغوش نیل» در قیاس با آثاری که از مجموع بیانات رهبر شهید منتشر شده، متفاوت است و به نظر میرسد که در کارهای گذشته به این موضوع پرداخته نشده است. چرا در میان موضوعات متنوعی که در بیانات ایشان وجود داشت، این موضوع را انتخاب کردید؟ آیا این انتخاب، ارتباطی با وقایع اخیری دارد که کشور به نوعی با آن مواجه شده است؟
اهمیت محتوایی کتاب در این است که رهبر شهید انقلاب، دستگاه تحلیلی و نظام محاسباتی ویژهای داشتند که براساس آن با پدیدههای سیاسی و رخدادهای بینالمللی مانند جنگ، مواجه میشدند و نظام را رهبری میکردند. ایشان براساس این نظام فکری، جامعه را رهبری میکردند. براین اساس، تصمیم گرفتیم که این دستگاه و نظام فکری را در اختیار جامعه قرار دهیم تا مخاطب با این نکته آشنا شود که ایشان با چه فیلتر و دستگاه محاسباتی، وقایع را تجزیه و تحلیل و براساس چه اصولی جامعه را راهبری میکردند و با چه طرز فکری مقابل استکبار ایستادگی میکردند؟
یکی از مهمترین مؤلفههای این دستگاه محاسباتی، سنتهای الهی و باور به صدق وعده الهی است؛ موضوعی که یکی از عمیقترین مباحث قرآنی است و از مبانی مهم آرا و اندیشههای رهبر شهید است؛ این مسئله در اندیشه ایشان آنقدر پررنگ است که میتوان ایشان را «حکیم قرآنی» توصیف کرد. ایشان در دوران زعامت براساس این باور، جامعه را هدایت، تربیت و راهبری میکردند.
موضوع سنتهای الهی در دستگاه فکر اسلامی-شیعی بسیار بنیادین و مهم است. از این منظر، آشنایی با سنتهای الهی در فهم تحولات عمیق جوامع بشری حائز اهمیت است. در وقایع مختلف تاریخی نیز میتوان قرائن و نمونههای متعددی از آن را دید؛ از جنگ احد در تاریخ صدر اسلام گرفته تا وقایعی که در جبهه مقاومت در عصر حاضر رخ داده است.
*تسنیم: یکی از سؤالاتی که در این زمینه مطرح میشود، این است که آیا باور به این سنتهای الهی و صدق وعده الهی، برای رسیدن به نتیجه کافی است؟ رهبر شهید انقلاب در اینباره چه مقدماتی را لازم میدانستند؟
اعتقاد و باور به سنتهای الهی به معنی نگاه جبری به وقایع نیست؛ بلکه براساس اندیشههای اسلامی، اراده انسانها نیز در اجرای این سنتها دخیل است. ما در بیانات رهبر شهید انقلاب، 46 سنت را استخراج کردیم که از این تعداد، تنها شش سنت است که وابسته به اراده انسان نیست؛ تحقق 40 سنت دیگر منوط و وابسته به اراده انسان و تلاش اوست.
این نگاه کاملاً منبعث از اندیشههای اسلامی و برخاسته از آیات قرآن کریم است. براساس این اندیشه، اراده انسان در تحقق و یا عدم تحقق آن اثرگذار است. چه زمانی که خودمان را انطباق میدهیم و چه وقتی که به این موضوع توجه نمیکنیم و یا عمیقاً به آن باور نداریم، نتایج آن را میبینیم. در هر دو حالت، مسئله اراده انسان در این دستگاه فکری حائز اهمیت است.
*تسنیم: در خلال بیانات رهبر شهید، آیا ایشان به تجربیات شخصی در این زمینه اشاره میکنند؟
در بخش پایانی کتاب، نمونهها و مصادیقی از تحقق این وعدهها و شواهدی از اجرای آن ذکر شده است. این موارد را میتوان در سه دسته تقسیمبندی کرد. نخست، وقایعی که به تاریخ انبیا و تاریخ صدر اسلام اختصاص دارد که در اینجا، نمونههایی از آیات قرآنی مرتبط با این موضوع را نیز شاهد هستیم.
دسته دوم، تجربیات و اتفاقاتی است که در طول تاریخ انقلاب و دوران جمهوری اسلامی رخ داده و دیگری، تحولاتی که در فضای جبههی مقاومت و جهان اسلام رخ داده است.
در بعضی موارد که رویدادها و تحولات در دوران انقلاب و جمهوری اسلامی بوده یا در فضای جبهه مقاومت، ایشان خود نیز شاهد ماجرا بوده و در واقع یک تجربه زیسته عینی و مشهود از تحقق این سنتهای الهی داشتهاند.
مثلاً رهبر شهید، پیروزی انقلاب اسلامی را یک نمونه از صدق وعدهی الهی میدانند؛ و یا شکست دشمن در طبس، زمانی که غولهای آهنین آمریکایی در برابر اراده و امداد الهی شکست خوردند. و یا در جنگ 12 روزه، اینکه ایشان فرماندهی میدان را در دست داشتند و مردم به میدان آمدند و پای انقلاب و کشور ایستادند، خداوند نیز نصرت الهی را نصیب مردم کرد. در جنگ 33 روزه اسرائیل علیه حزبالله و… اینها نمونههایی است که ایشان در بیاناتشان به عنوان تحقق سنتهای الهی در دوره حاضر یاد کردهاند؛ یعنی زمانی که مردم وارد میدان شدند و به وظیفه خود عمل کردند، نصرت الهی نیز به عنوان یکی از سنتهای الهی عملی شد.
*تسنیم: اشاره کردید که این دیدگاه برگرفته از اندیشههای اسلامی است، آیا رهبر شهید در بیاناتشان این موضوع را در ادیان ابراهیمی دیگر نیز مطرح میکنند؟
«در آغوش نیل» عمدتا ادبیات قرآنی دارد و مباحث رهبر شهید انقلاب در موضوع سنتهای الهی عمومأ برخوردار از نکات قرآنی است، لذا باید گفت بحثهای حضرت آیتالله العظمی شهید خامنهای در این زمینه با نگاه اسلامی-شیعی مطرح شده است.
البته اگر به برخی بیانات ایشان در موضوعات دیگر مراجعه کنیم متوجه میشویم که ایشان نسبت به سخنان مطرح شده در ادیان ابراهیمی و آثار مربوط به این ادیان نیز اطلاعات قابل توجهی داشتند.
نکته مهم در این زمینه این است که آقای شهید آنطور که فکر و بحث میکردند، زندگی و رهبری میکردند. عنوان کتاب، الهام گرفته از داستان حضرت موسی(ع) است؛ زمانی است که فرعون با نیروهای خود در پی حضرت موسی(ع) و یاران ایشان است. ایشان به رود نیل میرسند، برخی همراهانشان میگویند که امکان ندارد که از این ورطه به سلامت عبور کنیم اما این باور به تحقق وعدههای الهی سبب میشود که حضرت موسی علیه السلام وارد دریای نیل شوند و فرعون به اذن الهی، نابود شود.
این ماجرا در جنگ اخیر ما با دشمن آمریکایی-صهیونی تکرار شد؛ زمانی که فرعون زمان یعنی ترامپ با همه عِده و عُده وارد میدان شد، گمان میکرد که سه روز بعد از شهادت رهبر، میتواند نظام اسلامی را از بین ببرد و کشور را تجزیه کند. اما چون ملت ایران وارد میدان شد و مقاومت کرد و رزمندگان اسلام به وظیفه خود عمل کردند، نصرت الهی شامل حال ایران اسلامی شد. ما در این مدت، پس از بعثت مردم در خیابان و تحولات میدان نظامی، تحقق سنتهای الهی را کاملاً به چشم خود دیدیم. اگرچه پیشتر به این موضوع اعتقاد داشتیم، اما در جنگ اخیر به عینه آن را تجربه کردیم.
انتهای پیام/
