آگاهی عمومی؛ مهمترین رکن در مواجهه با جنگ شناختی
به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، در این نشست که با حضور جمعی از پژوهشگران و فعالان فرهنگی و رسانهای در سالن جلسات مؤسسه شناخت برگزار شد، دکتر محمدحسین قربانی زواره، مترجم این کتاب با اشاره به این که این اثر بخشی از یک مجموعه ادامهدار است که عناوین دیگری را هم دربرمی گیرد، اظهار داشت: بنده به شخصه، تعریفی از جنگ شناختی دارم که در یکی از کتابهایم به آن اشاره داشتهام و آن هم این که جنگ شناختی، هنر تضعیف حاکمیتها از طریق بکارگیری هدفمند اطلاعات نادرست است که این مسأله به واسطه ابزارهای رسانهای و هوش مصنوعی و دیگر ابزارها و مؤلفهها صورت میگیرد.
تفاوت بنیادین جنگ شناختی در غرب و شرق
وی افزود: البته باید توجه داشت که تفاوت بنیادین بین جنگ شناختی در دنیای غرب و شرق وجود دارد، به این معنا که آمریکا بیشتر بر روی فناوریهای نوظهور کار میکند و چینیها نیز عمدتاً متمرکز بر بحث فرهنگ هستند. در واقع باید بدانیم که دنیا بر اساس طرح ها و پازلهایی به فعالیت میپردازد که به ابزار قدرت برای بازیگران بزرگ تبدیل شده است.
پژوهشگر حوزه شناختی و جنگ ترکیبی همچنین گفت: عنوان “پرچم های دروغین” به تازگی در ادبیات فکری ما مورد استفاده قرار گرفته است اما اجمالاً این که عملیات پرچم دروغین به عملیاتهایی اطلاق میشود که نهادهای نظامی، شبه نظامی، اطلاعاتی یا سیاسی، آن را به گونهای انجام میدهند که به نظر برسد گروهها یا کشورهای دیگری، مسئول این عملیاتها هستند.
کتابی که اجازه انتشار عمومی پیدا نکرد
وی اضافه کرد: نکته جالب توجه این که این کتاب در خود آمریکا، نسخه عمومی ندارد به این خاطر که نویسنده کتاب، خودش منتقد سیاستهای آمریکاست و لذا اجازه انتشار عمومی به آن را ندادهاند. در این کتاب میبینیم که چگونه پدیدهای مثل یازده سپتامبر شکل گرفت و بعد از آن، دنیا وارد چالش ها و جنگ هایی شد و این که در پشت قضایایی مثل جزیره اپستین چه بازیگرانی قرار گرفته و چه اهدافی را دنبال میکنند.
قربانی زواره همچنین با بیان این که ایجاد تغییر سیاستهای مالی دنیا و اجرای برنامه های فرهنگی تنها یکی از کارهای نظام سلطه در بستر جنگ شناختی به شمار میرود، گفت: این کتاب را اگر با دقت بخوانیم متوجه میشویم که به هیچ وجه نباید درگیر سیاست های ظاهری شده و لذا میبایست به دنبال ریشههای جنگها در دنیای امروز باشیم
تبعات زندگی در دنیای پرآشوب
وی افزود: واقعیت امر آن است که امروز ما در جهان آشوبناکی زندگی می کنیم که نیاز است ادبیات و شیوه های بازیگران قدرتمند عرصه بین الملل را بشناسیم تا در تصمیمات خود دچار اشتباه و انحراف نشویم و این مساله برای ایجاد و توسعه آگاهی در تصمیمسازیها بسیار مفید است. این را هم باید بدانیم که در خود جامعه آمریکا سطح آگاهی نیز طبقه بندی شده است و به همین خاطر در آمریکا اجازه انتشار عمومی چنین کتابی داده نشده است.
وی گفت: یکی از نکات جالب توجه که در کتاب به آن اشاره شده این است که بین 16 تا 18 میلیون شهروند آمریکایی معتقد هستند که فرازمینیها اقتصاد آمریکا را اداره میکنند.
لزوم شناخت دقیق نحوه عملکرد بازیگران عرصه بینالملل
کارشناس و پژوهشگر حوزه جنگ شناختی و ترکیبی همچنین بیان داشت: بنده تاکنون بیش از یکصد کتاب تاکنون نوشته یا ترجمه کردهام و در آن ها به مباحث مختلف پرداختهام و روی سخنم اینجاست که که باید قبل از هر چیز باید شناخت دقیقی از نحوه عملکرد بازیگران عرصه بینالملل داشته باشیم تا به کمک این قضیه بتوانیم در عرصه آیندهپژوهی حرفی برای گفتن داشته باشیم.
وی افزود: به همین خاطر است که رهبر شهیدمان در سخنان خویش بارها به موضوع جنگ ترکیبی و شناختی اشاره کردند و من خوشحالم که این کتاب را ترجمه کردهام تا برای کارهای علمی و پژوهشی دستمایه قابل توجهی باشد و به این طریق بتوانیم نگاه عمیقی به جنگ های شناختی و ترکیبی داشته باشیم.
اهمیت شناخت مبانی دنیای فکری غرب و شرق
قربانی زواره خاطرنشان کرد: به عقیده بنده ما اگر توانستیم مبانی دنیای فکری در غرب و شرق عالم را بشناسیم میتوانیم به قدرت هیبریدی در دنیا تبدیل شویم.
وی با اشاره به این که عنوان پرچمهای دروغین یک بحث عملیات روانی در جنگ شناختی را مورد توجه قرار داده است، گفت: در واقع باید بگویم که پرچمهای دروغین، سفری تکاندهنده در تاریکترین زوایای تاریخ و سیاست است و پرده از پدیده های پنهانی برمی دارد که جهان ما را شکل داده اند.
سناریوهای قدرت های سلطهگر با پرچمهای دروغین
وی تأکید کرد: از سوی دیگر این کتاب با روایتهای مستند و مستدل نشان میدهد که چگونه دولتها و گروههای ذینفوذ، با بهرهگیری از تکنیکهای جنگ روانی، نه فقط افکار عمومی بلکه احساسات و باورهای عمیق یک ملت را در راستای اهداف خود هدایت می کنند و در این کتاب، مخاطب متوجه میشود که رویدادهای بزرگ یا بحران های ساختگی، اغلب با سناریوهای برنامه ریزی شده همراه هستند.
مترجم کتاب “پرچم های دروغین” ادامه داد:هدف ما در ترجمه این کتاب، توجه دادن به اهمیت و ضرورت بحث آگاهی است و این که بدین وسیله، بینش و آگاهی مخاطب رشد پیدا کند و با بصیرت بهتری به قضایا بنگرد.این سوال همواره مطرح است که آیا واقعیت همان چیزی است که ما از رسانهها می شنویم یا روایتی پنهانتر و پیچیدهتر، تاریخی را میسازد که اکنون در آن زندگی میکنیم؟
وی گفت: در این کتاب تلاش شده مخاطب با مفهوم پیچیده پرچمهای دروغین آشنا شود و این اصطلاح نه تنها در تاریخ، بلکه در دنیای مدرن نیز بکار گرفته شده است.ترجمه این کتاب برای بنده فرصتی بود تا آگاهی خود را درباره شیوههای دستکاری و عملیاتهای روانی که در سطح جهانی به کار گرفته میشود، افزایش داده و آن را با مخاطب خویش به اشتراک بگذارم.
عدم توافق بر سر تعریف جنگ شناختی
دکتر محمد حسنی، استاد دانشگاه و پژوهشگر حوزه فرهنگ و اندیشه نیز در این نشست ضمن تشکر از دستاندرکاران انتشارات شناختپژوه به جهت فراهمسازی زمینه انتشار این اثر ابراز داشت: پیش از هر چیز باید توجه داشت که ما با یک مفهوم پیچیده و تعریف نشدهای به نام جنگ شناختی روبرو هستیم و لذا پیدا کردن تعریف مشترک در خصوص جنگ شناختی و نبرد ترکیبی بسیار دشوار است، ضمن آن که در خود غرب هم گویا تعریف دقیقی که همه بر آن اتفاقنظر داشته باشند، وجود ندارد.
وی افزود: این کتاب به قلم “کریک مگگی”، در سال 2021 میلادی نوشته و منتشر شده و نویسنده در زمان نگارش آن، تجربه دوره حکمرانی متأخر دونالد ترامپ و به ابتذال کشیده شدن برخی روشهای پیشین حکمرانی را پیش رو نداشته است و چه بسا اگر نویسنده با وقایع متأخرتر و گاه غیرقابل باور آمریکای دوران ترامپ از پرچم دروغین از جمله رسوایی های اخلاقی و امنیتی پرونده اپستین یا اعترافات صریح دوران ترامپ درباره اهداف غارتگرانه نفت در کشورهایی چون ونزوئلا مواجه میشد، جمعبندی و موخرهای متفاوت و تندتر بر کتاب مینگاشت
چرایی اهمیت بحث اقناع در جنگ شناختی
حسنی همچنین گفت: دغدغه اقناع در جنگ شناختی به نظر میرسد که از دوران باستان وجود داشته است، ضمن آن که باید توجه داشت مفهوم پرچمهای دروغین به مقوله دزدان دریایی برمیگردد که نویسنده اثر نیز به خوبی به آن اشاره داشته است، هر چند که مساله به دزدان دریایی محدود نمیشود اما با نگاه تاریخی به روم باستان و نرون بحث را به نوعی در این اثر آغاز میکند. این مساله از این حیث مهم است که خاستگاه غرب به روم باستان باز میگردد و لذا روم جدید یعنی نیویورک و واشنگتن.
وی با اشاره به این که تاریخ آمریکا و غرب سرشار از پرچمهای دروغین است، افزود: ایالات متحده آمریکا به قول معروف تهِ این قضیه را درآورده و آنها شیوه و شکلی نبوده که به آن فکر نکرده و اجرایش نکرده باشند.
ارتقای آگاهی عمومی برای مقابله با پرچمهای دروغین
این استاد دانشگاه همچنین با بیان این نکته که مهمترین پادزهر هر فریبی از جمله همین بحث پرچمهای دروغین، ارتقای آگاهی عمومی و تلاش در این زمینه است، گفت: آمریکاییها به خصوص از هنر- صنعت سینما برای پیشبرد اهدافشان استفاده میکنند. مهمترین پرچم دروغین در تاریخ معاصر ما بحث هولوکاست است اما ببینید که راجع به همین هولوکاست، چطور فیلم ساخته و چه رویکردهایی را دنبال کردهاند.
وی تصریح کرد: شخصیتی همچون “روژه گارودی” و برخی دیگر حقایقی درباره این مساله بیان کردهاند که همچنان برای محققان و پژوهشگران بسیار ارزشمند و مفید است.گارودی میگوید که یهودیان باعث جنگ جهانی دوم شدند و قرار بر این بوده که به خواست الیگارشی یهود مرکزیت دنیا از اروپا به آمریکا منتقل شود و لذا بعد از جنگ جهانی دوم، ایالات متحده به ابرقدرت دنیا تبدیل میشود
آگاهی عمومی؛ مهمترین رکن در مواجهه با جنگ شناختی
حسنی همچنین با بیان این که آگاهی عمومی مهمترین رکن در مواجهه با جنگ شناختی است، گفت: از منظر اعتقادی و الهیاتی ما معتقدیم که خدای متعال همه تحولات و وقایع و حوادث را تدارک دیده برای رشد و آگاهی انسان تا ما در مسیر بندگی، تربیت یابیم و از آن سوی قضیه، نظام سلطه هدفش این است که افراد در تحمیق و ناآگاهی باقی بمانند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تحولات اخیر در کشور ما به خصوص بعد از وقوع جنگ رمضان ابراز داشت: آنچه جامعه ما را حرکت داد ورود نظامی آمریکا و تحمیل جنگ اخیر بود به نحوی که دیدیم حتی جریانهای غیرانقلابی هم پای کار دفاع از وطن آمدند و ما در این جنگ به دشمن ضربه زدیم، هر چند که میدانیم دشمن همین حالا نیز در حال نقض تعهد خود است
تأکید بر اقناع عمومی در کوران جنگ شناختی
وی افزود: الان در بحث توافق نیز در کوران جنگ شناختی هستیم چون دشمن میداند که شرایط چگونه است و ما در این شرایط نیازمند اقناع عمومی هستیم و باید شیوههای نبرد دشمن را بشناسیم.البته وضعیت ما با گذشته متفاوت است، ضمن آن که در دو جنگ تحمیلی اخیر، شاهد رشد آگاهی و معرفتی مردم بودهایم. در واقع رشد و آگاهی عمومی را نمیتوانیم انکار کنیم و نباید این را از دست بدهیم
حسنی با بیان این که بخش مهمی از مردم، دوست و دشمن را بعد از این جنگ، بهتر شناختند، گفت: البته دشمن به دنبال ایجاد پرچم دروغین دیگری است برای این که نظر و تحلیل عموم جامعه ما را تحت تأثیر اراده خود قرار دهد اما به هر حال وضع ما با گذشته متفاوت است.
ارتقای آگاهی و بینش مردم؛ ثمره تلاش امامین انقلاب
وی اضافه کرد: امامین انقلاب اسلامی، رنجها و مرارتهای زیادی متحمل شدند تا مردم به آگاهی و معرفت بیشتری دست یابند و اساساً بنای نظام جمهوری اسلامی این است که با وجود هزینه های بالا، زمینه رشد مردم را فراهم کند و این نکته مهمی است که تفاوت ما با جوامع شرق و غرب را مشخص مینماید.
پژوهشگر فرهنگ و رسانه یادآور شد: به لطف الهی مردم ما بیشتر از نخبگان میفهمند و این را انسان با حضور در میادین و خیابانها به خوبی درک می کند و به نظر بنده، فتنه اختلاف را نیز همین مردم جمع می کنند کما این که رهبر شهیدمان فرمود اگر مشکلی برای کشور رخ دهد مردم مبعوث یافته کار را تمام می کنند.
وی گفت: با این حال ما باید روی اقناع کار کنیم و از سویی مردم را نامحرم ندانیم، این مردم مبعوث یافته حتی بساط اختلاف را هم برمی چینند.
جنگ شناختی؛ آخرین مرحله تمدن غربی
جنگ شناختی آخرین مرحله تمدن غربی است و در این راستا کار اقناعی یک ضرورت انکارناپذیر است و ما باید در نوع مواجهه با تمدن غرب، بیش از پیش روی بحث اقناع سرمایهگذاری کنیم.
صادق مهدیان، محقق و پژوهشگر عرصه جنگ شناختی نیز با اشاره به این که امروزه با عناوین و مفاهیم نوینی در جنگهای ترکیبی و شناختی مواجه هستیم، گفت: قبل از هر چیز ما باید در شناخت مفهوم جنگ شناختی و راهبردها و برنامههای دشمن باید به گونه ای رفتار کنیم که در صورتبندی نظری دچار مشکل نشده و بتوانیم ابهامات موجود را رفع کنیم.
وی افزود: در همین راستا، ذهن تحلیلگر نیاز داریم که تناقض ها را رفع کرده و حرکت رو به جلو داشته باشیم، کما این که ثمره تلاش ها در کتاب پرچمهای دروغین، یک فعالیت اکتشافی بوده که حقیقتاً قابل تقدیر است.
در جستجوی حقیقت با دید انتقادی
وی در پایان بیان داشت: پرچمهای دروغین در واقع فراتر از یک روایت تاریخی، راهنمایی است برای کشف ساز و کار پشت پرده سیاست، شناسایی پروپاگاندا و مقاومت در برابر موج القائات سازمان یافته و این کتاب مخاطب خود را دعوت می کند که روایت رسمی رویدادها را با دیدی انتقادی بنگرید و همچنان جویای حقیقت باقی بماند.
انتهای پیام/
