«چشمان غزه» سندی از روحیه شکستناپذیر مردم فلسطین
به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، «چشمان غزه: خاطرات مقاومت»، یادداشتهای روزانه و مستند روزنامهنگار فلسطینی، پلستیا العقاد است که در سال 2025 توسط انتشارات «لیتل، براون و شرکا» در ایالات متحده و «پن مکمیلان» در بریتانیا منتشر شد.
این اثر 176 صفحهای گزیدهای از دفتر خاطرات 45 روزهای است که پس از 7 اکتبر 2023 ثبت شده و توانسته به فهرست پرفروشترین کتابهای غیرداستانی نیویورک تایمز، بوستون گلوب، سان فرانسیسکو کرونیکل و کتابهای مستقل ملی راه یابد.
پلستیا العقاد متولد 10 دسامبر 2001 در نوار غزه است. او پس از تحصیل در رشته رسانههای جدید و روزنامهنگاری در قبرس شمالی، در اکتبر 2023 در آستانه آغاز یک کار حرفهای بود که جنگ آغاز شد. با اعمال محاصره بر غزه، او شروع به مستندسازی اثرات بمبارانها در صفحه اینستاگرام خود کرد و ویدیوهایش میلیونها بازدید گرفت تا جایی که در سراسر جهان با نام «چشمان غزه» شناخته شد.
العقاد در اواخر نوامبر 2023 به همراه خانوادهاش غزه را ترک کرد و به لبنان رفت؛ جایی که بورسیه یادبود «شیرین ابو عکله» را برای ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد دریافت کرد. پیش از انتشار این کتاب، فعالیتهای رسانهای او جوایزی همچون جایزه مدافع حقوق بشر عفو بینالملل و جایزه شجاعت لیرا مککی را برایش به ارمغان آورد و بیبیسی نیز او را در میان 100 زن سال خود قرار داد.
این کتاب سندی از روحیه شکستناپذیر فلسطینیان از زبان یک زن جوان معمولی است. العقاد تجربیات خود را در جابهجایی بین پناهگاههای موقت، گزارش از بیمارستانها و تلاش برای حفظ ارتباط با خانواده در مواجهه با آوارگی و بمبارانها به تصویر میکشد. او در این مسیر رابطهاش با مربی خود، بلال جدالله (که در جریان گلولهباران تانک اسرائیلی شهیدشد) را نیز روایت میکند.
کتاب شامل یک شعر اصلی با عنوان «فقط در غزه» و یک پسگفتار درباره خروجش از غزه است. العقاد کتاب خود را به زبان انگلیسی نوشته تا بتواند با وسیعترین مخاطبان بینالمللی ارتباط برقرار کند.
«چشمان غزه» که به صورت مجموعهای از خاطرات روزانه نوشته شده است، وحشت تجربیات او را روایت میکند و در عین حال روح شکستناپذیر مردان، زنان و کودکانی را که در جوامع او زندگی میکنند، به نمایش میگذارد. او از مرکز آشفتگی، در حالی که بمبها در اطراف او میبارند و ویرانی مردمش را فرا میگیرد، شاهد احساسات آنها، اعمال آرام و قهرمانانه و ضروری آنها و لحظات لطافت و آسیبپذیری غیرمنتظره در میان هرج و مرج است.
القاد در مصاحبهای در مورد گذار کتاب از خاطرات شخصی به اسناد عمومی صحبت کرد. او گفت: «آنچه که به عنوان یادداشتهای شخصی و بهروزرسانیهای کوچک آغاز شد، به چیزی بسیار بزرگتر از من تبدیل شد.» «وقتی متوجه شدم که مردم نه تنها برای داستان من، بلکه برای داستان غزه به کلمات من نگاه میکنند، مسئولیت بزرگی را احساس کردم.
در بخشی از این کتاب می خوانیم:
«چگونه میتوانید هر آنچه را که زیستهاید، فراموش کنید؟ چگونه میتوانید هر آنچه را که شنیدهاید، فراموش کنید؟ چگونه میتوانید هر آنچه را که شاهدش بودهاید، فراموش کنید؟ من غرق در احساسات هستم. فکر نمیکنم کلمهای برای توصیف احساسات پس از بیش از چهارده ماه نسلکشی وجود داشته باشد. اولین کاری که وقتی خبر آتشبس را شنیدم، انجام دادم، تماس با دانا بود. به محض اینکه صدایش را شنیدم، شروع به گریه کردن کردم. به خودم اجازه دادم تمام اشکهایی را که در طول یک سال و نیم گذشته در درونم نگه داشته بودم، جاری کنم. بزرگترین ترس من کشته شدن دانا بود. امشب، برای اولین بار، میتوانم بخوابم در حالی که میدانم دانا و همه عزیزان دیگرم در غزه فردا زنده خواهند بود.
اما نمیتوانم جلوی خودم را بگیرم که فکر نکنم: چرا فلسطینیها همیشه از همه چیز مستثنا هستند، مستثنا از به رسمیت شناختن رنج توسط جهان و معاف از حق شادی؟ شادی پس از پایان جنگ، خوشحالی هنگام آزادی یک گروگان فلسطینی و شادی هنگام بازگشت کوتاهمدت جریان برق؛ اینها احساساتی هستند که به نظر میرسد فقط فلسطینیها آنها را درک میکنند. این لحظات، واقعیت تلخی را برجسته میکنند که حتی احساسات، واکنشهای طبیعی انسان، امتیازی است که برای همه فراهم نیست. به یتیمان فکر میکنم. به کسانی که عزیزان خود را از دست دادهاند، فکر میکنم. به همه فلسطینیها فکر میکنم. برای آنها، آیا جنگها واقعاً پایان مییابند؟ آتشبس ممکن است موشکها را متوقف کند، اما آسیبهای روحی همچنان باقی میماند. این آتشبس پایان نیست؛ یک وقفه است. جنگها با توقف پرتاب بمبها پایان نمییابند. آنها در ذهن کسانی که زنده میمانند و در خلأ بهجا مانده از کسانی که زنده نمیمانند، باقی میمانند. برای فلسطینیها، جنگ هرگز تمام نمیشود؛ آتشبس صرفاً فضای بین تراژدیها است و در آن فضا، ما بار غیرقابل تحمل خاطراتی را که نمیتوان از بین برد، با خود حمل میکنیم.»
انتشارات مردم نگار ترجمه این اثر را به کوشش سامان رنجبر در دست انتشار دارد.
انتهای پیام/
