حل مسئله آلودگی اراک نیازمند نگاه همه‌جانبه است

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از پایگاه اطلاع رسانی دولت، چهاردهمین جلسه کارگروه ملی آلودگی هوا به ریاست محمد جعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس جمهور و رئیس کارگروه، شینا انصاری، معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست و همچنین مهدی زندیه وکیلی، استاندار استان مرکزی و دیگر مقامات دستگاه‌های اجرایی برگزار شد.

دستور این جلسه رسیدگی به وضعیت آلودگی کلان شهر اراک و همچنین ارائه گزارش داده‌های سیاه انتشار توسط دستگاه‌های اجرایی بود. در آغاز این جلسه شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست بیان کرد: موضوع جلسه امروز کارگروه، آلودگی کلان شهر اراک است. می‌دانیم کلان شهر اراک قطب صنعتی کشور و با چالش آلودگی مواجه بوده و هست.

وی افزود: در شهر اراک سهم منابع آلاینده ساکن ۷۰ درصد بوده و آلودگی‌های متحرک ۳۰ درصد است. صنایع عمده از جمله پالایشگاه شازند و آلومینوم سازی اراک است. طبیعتاً در استان و در فصول سرد سال با تشدید ناترازی گاز طبیعی، از سوخت سنگین استفاده می‌کرده است اما در سال جاری و با پیگیری کارگروه بالغ بر ۲۳۷ میلیون لیتر نفت کم گوگرد مصرف شد. همچنین طی فراخوانی مشترک نصب سیستم کنترلی در پالایشگاه شازند در دستور کار قرار دارد و در جهت امنیت انرژی در شرایط ناترازی استفاده از سوخت طبیعی ال.پی.جی دنبال می‌شود.

در این جلسه همچنین مهدی زندیه وکیلی استاندار استان مرکزی با بیان اینکه چالش آلودگی هوا مهم‌ترین مسئله استان مرکزی است، اظهار کرد: در هیچ استان و شهری، آلودگی هوا تا این اندازه به یک مطالبه جدی مردمی تبدیل نشده است.

وی افزود: سال گذشته نیز در همین جلسه مصوب شد که به‌عنوان یک راهکار کوتاه‌مدت، میزان محدودی مازوت کم سولفور در اختیار استان مرکزی قرار گیرد. در نهایت حدود ۲۰ تا ۳۰ میلیون لیتر در سال گذشته اختصاص داده شد که عملاً مصرف چند روز نیروگاه بود و طبیعتاً اثر آن نیز در همان حد چند روز باقی ماند.

استاندار مرکزی ادامه داد: سال گذشته، دکتر پزشکیان در دو مرحله دستور صادر کردند که در مرحله نخست، دستور ایشان به مصوبه تبدیل شد تا مازوت سوزی در اراک انجام نشود.
وی گفت: در نهایت در مصوبه نهایی، علاوه بر اراک، شهرهایی مانند کرج و اصفهان نیز اضافه شدند که این موضوع باعث افزایش تعداد نقاطی شد که نباید مازوت‌سوزی در آن‌ها انجام می‌شد و در ادامه، با توجه به ناترازی‌ها، وزارت نفت امکان تداوم این روند را نداشت.

زندیه وکیلی گفت: در مقطعی که مازوت‌سوزی انجام نشد، تقریباً کل آبان‌ماه و بخش زیادی از آذرماه سال گذشته، هوای اراک در مقایسه با سال قبل و سال‌های پیش از آن، وضعیت مطلوب‌تری داشت، اما متأسفانه در ادامه سال، شرایط هوا دوباره نامناسب و وخیم شد و پس از بازگشت مازوت‌سوزی، شاهد تجمعات و اعتراضاتی نیز بودیم که بخشی از نمایندگان سمن‌ها نیز امروز در جلسه حضور دارند.

وی با اشاره به وضعیت سال جاری گفت: امسال از ابتدای فصلی که معمولاً مازوت‌سوزی آغاز می‌شود، حجم بیشتری مازوت کم‌گوگرد دریافت کردیم، اما با توجه به میزان مصرف نیروگاه شازند که نیروگاهی بزرگ محسوب می‌شود، اگر این نیروگاه با تمام ظرفیت مازوت‌سوزی کند، روزانه حدود ۸ میلیون لیتر مصرف دارد.

وی افزود: بر همین اساس حالا نیز میزان مازوتی که در اختیار قرار گرفته، نهایتاً برای حدود یک ماه و نیم کفایت می‌کند و به همین دلیل تلاش کردیم این میزان محدود را به‌صورت مدیریت‌شده مصرف کنیم.

استاندار مرکزی ادامه داد: در جلسه‌ای که چند روز پیش با حضور آقای رئیس‌جمهور برگزار شد نیز بنا به درخواست استان مرکزی، رئیس‌جمهور با تخصیص ۲۲۰ میلیون لیتر دیگر مازوت کم‌گوگرد موافقت کردند. بر همین اساس پیرو دستور رئیس‌جمهور، این موضوع به وزارت نفت و سازمان برنامه‌وبودجه برای تأمین مالی ابلاغ شد.

وی گفت: در صورت تحقق این موضوع، محصول مازوت کم‌گوگردی که بیش از ۳۰ سال در پالایشگاه شازند تولید می‌شود، امسال برای نخستین‌بار در تاریخ این نیروگاه در اختیار نیروگاه شازند قرار خواهد گرفت. تجربه نشان داده که در زمان‌هایی که مازوت کم‌گوگرد مصرف شده، وضعیت آلودگی هوا بهبود یافته است.

زندیه‌وکیلی افزود: زمانی که مازوت پرگوگرد مصرف می‌شود، اراک به رتبه نخست شهرهای آلوده کشور می‌رسد. با این حال با مصرف مازوت کم‌گوگرد، رتبه شهر به نهم یا دهم کاهش پیدا می‌کند و در برخی روزها حتی شرایط هوای سالم را نیز تجربه می‌کنیم. این موضوع تأثیر بسیار جدی و مستقیمی بر کیفیت هوای شهر اراک دارد.

استاندار مرکزی در پایان گفت: امسال تاکنون، به دلیل مدیریت مصرف و عدم استفاده از مازوت پرگوگرد، تجمع یا اعتراضی در این زمینه در استان نداشتیم‌.

در ادامه این جلسه، محمدجعفر قائم‌پناه معاون اجرایی رئیس‌جمهور و رئیس کارگروه ملی آلودگی هوای اراک، با تأکید بر ضرورت مدیریت هم‌زمان کوتاه‌مدت و بلندمدت آلودگی هوا، اظهار کرد: تا حد امکان باید گاز طبیعی بیشتری به پالایشگاه و نیروگاه شازند اختصاص داده شود تا مصرف مازوت به حداقل برسد.

وی افزود: در کنار آن، در بلندمدت نیز باید هم کنترل مصرف انجام شود و هم موضوع استفاده از LPG و SNG به‌طور جدی دنبال شود. اگر این مسیر به‌درستی پیش برود، بخش مهمی از مشکل حل خواهد شد، اما در عین حال نباید از دو عامل دیگر یعنی پالایشگاه و صنایع غافل شد.

قائم‌پناه ادامه داد: در این بخش، آقای استاندار پیگیری لازم را انجام دهند تا وضعیت صنایع مستقر در منطقه مدیریت شود. اگر نیاز به کمک از سوی دولت باشد، حتماً ورود خواهیم کرد. همچنین موضوع انتقال کارخانه آلومینیوم، چه انتقال واحد قدیمی و چه انتقال به شهرک صنعتی خیرآباد، در صورت نیاز باید پیگیری و اقدامات لازم انجام شود.

وی با اشاره به شرایط اقلیمی کشور و تأثیر آن بر تأمین انرژی نیز گفت: باید توجه داشت که امسال میزان بارندگی در تهران نسبت به سال گذشته حدود ۷۰ درصد کاهش داشته و در استان‌هایی مانند تهران، قزوین و البرز شرایط مشابهی حاکم است. این به معنای کاهش تولید برق است؛ به‌طوری که حدود ۱۴ هزار مگاوات از برق کشور به دلیل خشکسالی از دست رفته است.

معاون اجرایی رئیس‌جمهور افزود: با وجود این شرایط، همچنان برق منازل مردم تأمین می‌شود. بنابراین نباید تصور کرد که با یک روایت ساده یا یک عامل واحد می‌توان همه مشکلات را حل کرد. همان‌طور که توضیح داده شد، مسئله انرژی و آلودگی هوا چندبعدی است و طبیعت نیز در این مقطع با ما همراه نبوده است؛ کاهش شدید بارندگی، باد و باران، خود از عوامل مؤثر بر تشدید آلودگی هستند.

قائم‌پناه تأکید کرد: حل این مسئله نیازمند نگاه همه‌جانبه است و نگاه یک‌بعدی نمی‌تواند مشکل را برطرف کند. به همین دلیل درخواست دارم موضوع تخصیص گاز، استفاده از LPG و SNG و همچنین مازوت کم‌گوگرد به‌صورت هم‌زمان به‌عنوان مصوبه ثبت شود تا با توجه به موقعیت جغرافیایی خاص شهر اراک، حمایت بیشتری برای کنترل آلودگی هوا صورت گیرد.