از تکینگی تا اعتیاد به تیکتاک؛ سم آلتمن در مصاحبه جدید خود چه گفت؟
در مصاحبهای پرتلاطم و عمیق در پادکست Relentless، «سم آلتمن»، همبنیانگذار و مدیرعامل شرکت OpenAI، دیدگاههای خود را درباره موضوعات مختلف مانند تکنینگی و اصول استارتاپها مطرح کرد. در این مطلب، مهمترین گفتهها و تحلیلهای آلتمن درباره آینده هوش مصنوعی و کارآفرینی را میخوانید.
۱. ورود به عصر تکینگی
یکی از جنجالیترین و شجاعانهترین اظهارات آلتمن در این گفتگو، اعلام این موضوع بود که جامعه بشری اکنون وارد مرحله تکینگی یا سینگولاریتی شده است.
تکینگی نقطهای فرضی در آینده است که در آن هوش مصنوعی توانایی یادگیری و ارتقا خودکار پیدا میکند. در این حالت، هوش مصنوعی بدون نیاز به برنامهنویسان انسانی، الگوریتمهای خود را بازنویسی و با سرعت بالایی رشد میکند. این سرعت پیشرفت چنان بالا خواهد بود که انسانها دیگر توانایی درک، پیشبینی یا بازگرداندن شرایط به حالت قبل را نخواهند داشت.
برخلاف دیدگاههای قدیمی که تکینگی را نقطهای دوردست در داستانهای علمی-تخیلی میدانستند، آلتمن میگوید که هوش مصنوعی در سکوت و بهصورت عمیق درحال دگرگونکردن ساختارهای اجتماعی و اقتصادی است.

برای بنیانگذاران استارتاپها و فعالان فناوری، این واقعیت به معنای فشردهشدن چرخههای توسعه محصول است. آلتمن میگوید فرصت و پنجره زمانی برای انطباق با تغییرات نمایی بسیار کوتاه شده و کسبوکارها باید بهجای برنامهریزی برای آینده، همین امروز خود را با سرعت رشد نمایی هماهنگ سازند.
۲. هوش مصنوعی همانند غول چراغ جادو
هنگامی که بحث به هدف نهایی اوپنایآی کشیده شد، آلتمن نسلهای بعدی هوش مصنوعی را به «غول چراغ جادویی که توانایی برآوردهکردن هر آرزویی را دارد» تشبیه کرد.
دیدگاه او نسبت به هوش مصنوعی، فقط به ابزارهایی برای تولید متن یا پاسخ به پرسشهای روزمره محدود نیست. آلتمن سیستمهایی را توصیف کرد که میتوانند خودکار و مستقل دست به تحقیقات علمی بزنند، حجم زیادی داده را تحلیل کنند و کشفیات علمی را با سرعتی بسیار بالا پیش ببرند؛ از طراحی نسلهای بعدی تراشههای پیشرفته نیمهرسانا گرفته تا تسریع در کشف داروهای جدید.


از نظر او، مسئولیت اصلی بنیانگذاران و توسعهدهندگان فناوری این است که اطمینان حاصل کنند این «غول چراغ جادو» با ارزشهای واقعی انسانی همراستا باشد و منافع آن به کل جوامع بشری برسد.
همچنین آلتمن درباره کاهش ساعات کار با هوش مصنوعی گفت:
«فناوری سالهاست به مردم وعده میدهد که کمتر کار خواهند کرد و اوقات فراغت بیشتری خواهند داشت. اما بههرحال، هیچوقت آن وعده هفته کاری چهار روزه در مقیاس گسترده برای کل جامعه محقق نشده است. و من هم انتظار ندارم هوش مصنوعی این وضعیت را تغییر دهد.»
البته بهزعم آلتمن، افزایش بهرهوری حاصل از هوش مصنوعی باعث میشود انتظارات انسانها از خودشان بالاتر برود. او گفت در جهان پس از ابرهوش مصنوعی، افراد بهجای داشتن وقت آزاد بیشتر، مشغله بیشتری خواهند داشت و اگرچه ممکن است از این شلوغی گله کنند، اما در باطن از آن خشنود خواهند بود.
۳. توصیههایی به مدیران و بنیانگذاران استارتاپها
آلتمن در این پادکست چند توصیه نیز برای استارتاپها داشت؛ او گفت بنیانگذاران باید یاد بگیرند که در محیطهای آشفته و غیرقابلپیشبینی فعالیت کنند. یکی از تمهای اصلی صحبتهای آلتمن در این زمینه، «یادگیری لذتبردن از تجربیات سخت و دردناک» بود. او معتقد است ساخت محصولی جدید اساساً کاری دشوار است و داشتن تابآوری، مزیتی رقابتی محسوب میشود.
همچنین آلتمن گفت ایدهها بهتنهایی ارزش چندانی ندارند؛ همهچیز در کیفیت اجرا خلاصه میشود. آلتمن بر انجام کارهای ظاهراً ناملموس اما مهم تأکید کرد؛ دراینباره او به نحوه ساخت اپلیکیشن هوش مصنوعی ویدیویی Sora پرداخت و گفت: «من خودم را عمداً معتاد تیکتاک کردم، چون میخواستم الگوریتم آن را کامل درک کنم. اما درنهایت تیکتاک را پاک کردم چون سیستم آن بیشازحد قدرتمند و مسحورکننده بود.»


آلتمن به موضوع لغو توسعه اپ Sora نیز اشاره کرد. او گفت اوپنایآی تصمیم دشواری گرفت تا کار روی توسعه اپلیکیشن Sora را متوقف و لغو کند تا تمام منابع، توان پردازشی و تمرکز تیم را بر روی رشد و توسعه مدل کدنویسی Codex معطوف کند.
۴. قدرت محاسباتی و تمامیتخواهی در برابر آزادی
در مسابقه تسلیحاتی امروز هوش مصنوعی، توسعه نرمافزار به تنهایی کفایت نمیکند. آلتمن بر ضرورت مهم «خرید حجم زیادی از قدرت محاسباتی» و هنر ظریف هماهنگ نگهداشتن تأمینکنندگان اصلی سختافزار با برنامههای فشرده و تهاجمی اوپنایآی تأکید کرد.
آلتمن درباره ابعاد کلان و ژئوپلیتیک فناوری نیز صحبت کرد. او گفت:
«هر زمان که بشریت آزادی خود را در قبال امنیت معامله کرده، در بلندمدت دچار زیان خالص شده است. ما میخواهیم این فناوری را در دست مردم قرار دهیم. ما قرار است آنها را توانمند سازیم و اجازه دهیم جامعه ایدههای خود را ابراز کند و از این فناوری به همان شیوهای که میخواهد بهره ببرد.»
او توسعه هوش مصنوعی را به عنوان یک میدان نبرد تعیینکننده میان تمامیتخواهی و آزادی توصیف کرد. از دیدگاه مدیرعامل اوپنایآی، هدف نهایی این رقابت جهانی باید تضمین این مسئله باشد که پرقدرتترین فناوری تاریخ در خدمت تقویت جوامع آزاد، ارزشهای دموکراتیک و توسعه اختیارات انسانی قرار گیرد، نه اینکه به ابزاری برای کنترل و سرکوب تبدیل شود.
