دغدغه‌های کارگردانان نوجوان از هنرستان تا المپیاد فیلمسازی
به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، المپیاد فیلمسازی نوجوانان ایران از سال 1394 و همزمان با بیست‌ونهمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان شکل گرفت و با هدف شناسایی و پرورش استعدادهای نوجوان در حوزه سینما ادامه پیدا کرد. در دوره‌های مختلف ساختار المپیاد تغییراتی داشته و در کنار فیلم، ایده نیز به یکی از مسیرهای ورود نوجوانان به این رویداد تبدیل شده است.
تجربه برخی فیلمسازانی که خود از مسیر المپیاد وارد فضای حرفه‌ای سینما شده‌اند، نشان می‌دهد این رویداد به چند روز حضور در جشنواره و تولید یک فیلم کوتاه محدود نشده و بخشی از این هنرمندان پس از آن، مسیر تحصیل و فعالیت حرفه‌ای خود را در سینما ادامه داده و در جشنواره‌های مختلف حضور پیدا کرده‌اند. همین موضوع، بحث درباره تداوم حمایت از استعدادهای شناسایی‌شده در المپیاد، ایجاد ارتباط آنها با انجمن سینمای جوانان و نهادهای سینمایی شهرهایشان و طراحی سازوکاری برای حمایت از تولید آثار بعدی آنها را مطرح کرده است. این موضوع می‌تواند المپیاد را از یک رویداد مقطعی استعدادیابی به مسیری پیوسته برای ورود نوجوانان مستعد به سینمای حرفه‌ای تبدیل کند.
در این گزارش با برخی از هنرجویانی که در این دوره‌ها حضور داشته‌اند و حالا در مشاغل سینمایی مشغول به کار هستند، به گفتگو پرداخته‌ایم که گزارش این‌گفتگوها در ادامه می‌آید؛
از هنرستان تا تجربه فیلمبرداری در سینمای حرفه‌ای
نوید زارع که فعالیت خود در سینما را از حدود 15 سالگی آغاز کرده است، حضور در المپیاد فیلمسازی نوجوانان را یکی از تجربه‌های مهم سال‌های ابتدایی فعالیتش می‌داند؛ تجربه‌ای که به گفته او، زمینه آشنایی با افراد حرفه‌ای‌تر سینما را فراهم کرد.
زارع درباره مسیر ورودش به سینما گفت: من متولد سال 1374 در سنندج هستم. دیپلم تدوین و تصویر را از هنرستان گرفتم، بعد در رشته انیمیشن مدرک کاردانی گرفتم و در ادامه در رشته کارگردانی سینما در مقطع کارشناسی تحصیل کردم. البته علاقه من به سینما از قبل شکل گرفته بود. پدرم در انجمن سینمای جوانان ایران درس خوانده بود و به عکاسی علاقه داشت و من هم از همان سال‌ها در خانه با عکاسی حتی عکاسی آنالوگ آشنا شدم.
زارع ادامه داد: در دوران هنرستان نوشتن، کارگردانی، تدوین و فیلمبرداری را تجربه کردم اما در ادامه تدوین را کنار گذاشتم و بیشتر به سمت فیلمبرداری حرفه‌ای رفتم. تاکنون حدود هفت فیلم کوتاه حرفه‌ای را کارگردانی کرده‌ام که در جشنواره‌های مختلف نمایش داده شده و جوایزی هم داشته‌اند. در زمینه فیلمبرداری نیز بیش از 100 فیلم کوتاه کار کرده‌ام و چهار فیلم بلند را فیلمبرداری کرده‌ام که دو فیلم در ایران و دو فیلم در کردستان عراق ساخته شده‌اند.
وی درباره فعالیت فعلی خود نیز گفت: حدود چهار سال است یک فیلمنامه بلند آماده دارم و برای ساخت آن به‌عنوان کارگردان وارد مرحله پیش‌تولید هم شده‌ام اما پیدا کردن تهیه‌کننده و سرمایه‌گذار برای تولید فیلم کار ساده‌ای نیست و شرایط موجود هم باعث شده این پروژه همچنان در مرحله فیلمنامه باقی بماند. خودم دیگر علاقه‌ای به کارگردانی فیلم کوتاه ندارم اما چندین فیلمنامه کوتاه دارم که امسال دو مورد از آنها ساخته شده و در حال حاضر در مرحله بررسی جشنواره‌ها هستند.
این فیلمساز با اشاره به حضور امسالش در جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان افزود: امسال با فیلم «بچه‌های بهشت» در جشنواره حضور دارم و در این فیلم تهیه‌کننده و فیلمبردار هستم. من هم زمانی که حدود 18 یا 19 سال داشتم، از طریق المپیاد وارد جشنواره کودک شدم. آن زمان حضور کارگردانان شناخته‌شده سینمای ایران و ارتباط با آدم‌های حرفه‌ای‌تر برای من تجربه مهمی بود و به شروع ارتباط‌های جدی‌تر کمک کرد.
زارع در ادامه بر ضرورت تداوم حمایت از نوجوانان حاضر در المپیاد تأکید کرد و گفت: به نظرم نباید این بچه‌ها را بعد از پایان المپیاد رها کرد. باید آنها شناسایی شوند و ارتباطشان با انجمن سینمای جوانان و اداره‌های فرهنگ و ارشاد شهرهایشان ادامه داشته باشد. حتی می‌توان هر سال دو یا سه طرح را انتخاب کرد، برای تولیدشان بودجه در نظر گرفت و فیلم‌ها را برای سال بعد آماده کرد تا در جشنواره نمایش داده شوند. این اتفاق در جشنواره‌های مختلف دنیا هم وجود دارد و می‌تواند باعث شود استعدادی که در المپیاد شناسایی شده، مسیرش را ادامه دهد. من حتی اگر چنین روندی شکل بگیرد، حاضرم به‌صورت داوطلبانه به‌عنوان فیلمبردار با این پروژه‌ها همکاری کنم.
فرصت ساختن شبکه
ابوالفضل حیدری نیز از جمله فیلمسازانی است که فعالیت خود در سینما را از دوران دانش‌آموزی آغاز کرده و حضور در المپیاد فیلمسازی نوجوانان را یکی از نقاط مهم مسیر حرفه‌ای خود می‌داند.
وی درباره چگونگی ورودش به این عرصه گفت: من از زمانی که دانش‌آموز هنرستان بودم، فیلمسازی را شروع کردم و در همان دوره، فیلمم در المپیاد فیلمسازی نوجوانان پذیرفته شد. حضور در المپیاد برای من فقط شرکت در یک رویداد نبود و آشنایی‌هایی که در آنجا شکل گرفت، بعدها در مسیر کاری‌ام تأثیرگذار شد.
حیدری ادامه داد: یکی از اتفاق‌های مهم برای من آشنایی با سعید نجاتی بود که آن زمان دبیر هنری المپیاد بود. این آشنایی بعدها هم ادامه پیدا کرد و وقتی برای آزمون عملی ورود به دانشگاه هنر شرکت کردم، سابقه حضورم در المپیاد مورد توجه قرار گرفت. به نظرم اینکه این رویداد زیر نظر بنیاد سینمایی فارابی برگزار می‌شد، باعث شده بود اعتبار حرفه‌ای آن برای کسانی که با سینما و فضای آموزشی آن آشنا بودند، بیشتر باشد.
وی با اشاره به ادامه مسیر تحصیلی خود بیان کرد: در دانشگاه سوره در رشته ادبیات نمایشی تحصیل کردم. از طرفی آقای نجاتی هم در دانشگاه سوره تدریس می‌کرد و همین موضوع باعث شد ارتباطی که از المپیاد شکل گرفته بود، ادامه پیدا کند و در سال‌های بعد هم در مسیر کاری‌ام از این ارتباط‌ها استفاده کنم.
این فیلمساز درباره فعالیت‌های اخیر خود نیز گفت: حدود دو سال پیش به‌عنوان یکی از فیلمبرداران برنامه «برش کوتاه» که برای جشنواره فیلم فجر ساخته شده بود، فعالیت کردم. سال گذشته هم یک فیلم کوتاه ساختم که در جشنواره نهال پذیرفته شد و در بخش آرای مردمی نامزد شد. همان فیلم در بخش اصلی جشنواره «فانوس خیال» هم حضور داشت و بازیگر مرد آن نامزد دریافت جایزه شد. حدود یک ماه پیش نیز همین فیلم در جشنواره دیگری موفق به دریافت جایزه بهترین فیلم شد و در حال حاضر در بخش اقتباسی جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران حضور دارد.
وی درباره فعالیت‌های دیگر خود افزود: در کنار کارگردانی در زمینه فیلمبرداری، ساخت تیزر، موزیک‌ویدئو و فیلم کوتاه هم فعالیت می‌کنم. ارتباط‌هایی که از زمان المپیاد شکل گرفت نیز همچنان ادامه دارد. با سجاد اسماعیلی که آن زمان در یزد با او آشنا شدم و دوستان دیگری که در تهران داشتیم، هنوز ارتباط و همکاری داریم. به نظرم یکی از اتفاق‌های مهم المپیاد همین شکل‌گیری ارتباط‌هایی است که ممکن است سال‌ها بعد هم ادامه پیدا کند و به همکاری‌های حرفه‌ای منجر شود.
المپیاد؛ نقطه شروع مسیر
مهشید ولی فیلمساز و مدرس انجمن سینمای جوانان ایران درباره تجربه حضور خود در نخستین دوره المپیاد فیلمسازی نوجوانان ایران گفت: فعالیت من در حوزه فیلمسازی با حضور در اولین دوره المپیاد آغاز شد. آن دوره المپیاد در همدان برگزار شد و من با یک فیلم در این رویداد شرکت کردم. حضور در المپیاد برای من نقطه شروعی بود که باعث شد مسیر فیلمسازی را جدی‌تر دنبال کنم و بعد از آن ساخت فیلم‌های دیگری را تجربه کردم.
وی افزود: بعد از حضور در المپیاد، فیلمسازی را ادامه دادم و در سال‌های بعد چند فیلم ساختم. یکی از فیلم‌هایی که در این مسیر ساخته‌ام «گوشتخوار» است که در جشنواره‌های مختلف داخلی و بین‌المللی حضور داشته و توانسته جوایزی را نیز دریافت کند. برای من حضور در جشنواره‌ها علاوه بر اینکه فرصتی برای دیده شدن آثار است، باعث می‌شود فیلمساز با نگاه‌ها و تجربه‌های مختلف مواجه شود و بتواند مسیر کاری خود را بهتر ادامه دهد.
این فیلمساز با اشاره به فعالیت‌های خود در حوزه جشنواره‌ها اظهار کرد: در کنار فیلمسازی، در بخش انتخاب آثار جشنواره‌ها نیز تجربه‌هایی داشته‌ام. عضو هیأت انتخاب دومین دوره جشنواره «تدبیر زندگی» بودم و امسال نیز در هیأت انتخاب بخش بین‌الملل جشنواره فیلم «فضای باز» حضور داشتم. این تجربه‌ها برای من از این جهت اهمیت دارد که وقتی فیلمساز در جایگاه انتخاب‌کننده قرار می‌گیرد، با آثار و نگاه‌های متفاوتی مواجه می‌شود و این موضوع می‌تواند درک او از سینما را نیز گسترده‌تر کند.
ولی درباره فعالیت فعلی خود نیز گفت: در حال حاضر در دفتر قم انجمن سینمای جوانان ایران به‌عنوان مدرس فعالیت می‌کنم و در کنار کار آموزشی، همچنان فیلمسازی را دنبال می‌کنم. در حال حاضر نیز در مرحله پیش‌تولید فیلم جدیدم هستم و امیدوارم بتوانم این اثر را به شکل مناسبی تولید کنم.
هم‌نسلان؛ سرمایه‌ای که بعد از المپیاد باقی می‌ماند
سجاد اسماعیلی نیز درباره آغاز فعالیت هنری خود گفت: من از هفت‌سالگی وارد کلاس‌های بازیگری شدم. مدت کوتاهی بعد برای بازی در یک تئاتر انتخاب و در جریان تمرین‌های همان اثر، توسط عوامل یزدی برای حضور در مجموعه «قصه‌گو» با موضوع زندگی مهدی آذریزدی معرفی شدم.
بعد از حضور در چند پروژه، به برنامه‌های تلویزیونی شبکه استانی یزد دعوت شدم و استعدادم در حوزه اجرا هم مورد توجه قرار گرفت. در ادامه در در زمینه‌هایی مثل قصه‌گویی و استندآپ کمدی هم تجربه‌هایی به دست آوردم. حضور در «عصر جدید» و کسب رتبه‌های برتر استانی، منطقه‌ای و دوم کشوری در قصه‌گویی نیز از دیگر تجربه‌های آن دوره بود.
اسماعیلی آشنایی با جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان اصفهان را نقطه عطف دیگری در این مسیر دانست و گفت: حضور فیلم «لکنت» در جشنواره باعث شد برای نخستین بار از نزدیک با فضای این رویداد و المپیاد فیلمسازی آشنا شوم. همان دوره تجربه خیلی خوبی برای من بود و توانستم پروانه زرین بهترین بازیگری و جایزه بهترین بازیگر کودک و نوجوان از سوی یونیسف را دریافت کنم.
وی افزود: بعد از آن، فیلمسازی را با ساخت آثار ساده و کوتاه شروع کردم و با راهنمایی فیلم‌سازان یزدی سعی کردم به تدریج تجربه بیشتری به دست بیاورم. سومین فیلمم «قانون سوم» نام داشت؛ یک فیلم 100 ثانیه‌ای که شاید از نظر امکانات و ساختار اثر ساده‌ای بود اما یکی از کارگردانان یزدی بعد از دیدن آن من را تشویق کرد که اثرم را به المپیاد فیلمسازی ارسال کنم. همین تشویق برای من انگیزه مهمی ایجاد کرد.
اسماعیلی درباره حضور در ششمین دوره المپیاد فیلمسازی توضیح داد: حضور در این دوره برای من بسیار مهم بود، چون علاوه بر اینکه با شیوه‌های حرفه‌ای ایده‌پردازی و فیلمنامه‌نویسی آشنا شدم، برای نخستین بار مفاهیمی مثل اتاق فکر و پیچینگ را تجربه کردم. زیر نظر مریم اسمی‌خانی و دیگر استادان مسیر تازه‌ای در فیلمسازی برای من شکل گرفت و در پایان این دوره هم موفق شدم مدال نقره المپیاد را دریافت کنم.
وی المپیاد فیلمسازی را سکویی برای ورود و رشد نسل جدید فیلم‌سازان دانست و اظهار کرد: بخش مهمی از ارزش این تجربه برای من، آشنایی با هم‌نسلان و استادانی بود که شاید در شرایط عادی امکان ارتباط با آنها به این سادگی وجود نداشت. ارتباط من با دوستانی که در آن دوره با آنها آشنا شدم، همچنان ادامه دارد و بسیاری از همکاران امروزم را از همان جمع دارم. آموزش‌هایی که در المپیاد دریافت کردم و ارتباطاتی که شکل گرفت، در ادامه مسیر حرفه‌ای من بسیار مؤثر بود.
این فیلمساز در پایان گفت: حاصل این مسیر تا امروز ساخت هفت فیلم کوتاه، حضور در جشنواره‌های داخلی و خارجی و دریافت جوایزی از این رویدادها بوده است. در کنار فیلم‌های کوتاه، تجربه ساخت یک مینی‌سریال و دو مجموعه تلویزیونی را هم داشته‌ام و امیدوارم این مسیر را با تجربه‌های جدی‌تر و حرفه‌ای‌تر ادامه بدهم.
انتهای پیام/
