شاعری که شبیه هیچ‌کس نبود؛ راز قوت سخنوری رهبر شهید از زبان میرشکاک

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، یوسفعلی میرشکاک، شاعر پیشکسوت، نویسنده و منتقد ادبی، در گفت‌وگویی با تسنیم به برخی از ویژگی‌های ناگفته رهبر شهید ایران اشاره کرد.

این شاعر پیشکسوت در بخشی از این گفت‌وگو، رهبر شهید را شاعر «سخته و پخته» توصیف کرد و درباره قوت سخن ایشان گفت: حضرت قائد شهید پدیده ویژه‌ای بود،‌ درست است که خاستگاهش هویت صنفی روحانی است؛ ولی جزء نمونه‌های نادری بود که از این خاستگاه نه تنها فراتر می‌رود بلکه از حیث وسعت دید و دیدگاه خیلی فرانگرتر است.

وی ادامه داد: ماجرای مبارزه سیاسی ایشان را خیلی‌ها می‌دانند، خاطرات ایشان هم هست و دیگران هم چیزهایی نوشته‌اند اما فقط این وجه جزو ویژگی‌های ایشان نیست. ایشان کلاً انسان ذووجوهی بودند. خیلی از بزرگان حوزه هستند که خیال می‌کنند شعر هم می‌گویند و بعضاً منتشر هم می‌شود، اما شعرشان خنده‌دار است؛ چون معلوم است که در این ساحت جز صورت شعر چیزی فرانگرفته‌اند. حال آنکه شعر سید شهید- درود خدا بر او باد- هم‌تافت و آمیزه‌ای از مکتب خراسان و مکتب عراق است. قوت سخنورانه مکتب خراسان را دارد، زبان شسته‌رفته دری اما با لطافت و ظرافت و نمک شعر مکتب عراق و این کاری است که کمتر شاعری از عهده آن برآمده است.

.

غزل‌های قائد شهید یکدست است و این از عهده همه برنمی‌آید

میرشکاک با بیان اینکه «مرحوم محمد قهرمان که سعی می‌کرد بین سبک هندی و سبک خراسانی هم‌آمیزی ایجاد کند؛ با این حال شعرش در دایره محدودی می‌ماند»، افزود: اما شعر حضرت آقا – ان‌شاءالله کل دیوانش منتشر شود- خیلی فراگیر است. این شسته‌رفته بودن زبان از ویژگی‌های شعری ایشان است. شما حشو در زبان ایشان نمی‌بینید. یا به اصطلاح شعرا؛ شعر ایشان هیچ‌گاه شتر گربه نیست؛ یعنی اینطور نیست که برخی ابیات آنقدر بلند باشد که شتر به نظر بیاید و برخی آنقدر ضعیف‌‌ که مثل گربه باشد. شعر مرحوم شهریار اینطور بود؛ شتر گربه بود؛ چون رعایت موازین سخنوری نمی‌کرد. اما مثلاً هوشنگ ابتهاج سخت هوشیار بود که ابیات یک‌دست باشد. آنهایی که به حافظ نظر داشتند،‌ شعرشان یک‌دست است. ما به یک‌دستی شعر خواجه در شعر فارسی نداریم. نه بیدل اینطور بود نه حتی سعدی که پیشگام و استاد حافظ است. مثلاً رودکی با اینکه مطلع شعر فارسی است- به قول خیلی‌ها پدر شعر فارسی  است- شعرش یک دست است: 

بوی جوی مولیان آید همی
یاد یار مهربان آید همی …

و یا:

شاد زی با سیاه‌چشمان شاد
که جهان نیست جز فسانه و باد

برای همین عنصری می‌گوید:

غزل رودکی‌وار نیکو بود
غزل‌های من رودکی‌وار نیست 

او با بیان اینکه «غزل‌های حضرت قائد شهید یک‌دست است»، اضافه کرد: امیدوارم شعرایی که تحت تأثیر منش و بینش ایشان هستند، این نکته را از ایشان یاد بگیرند و شعر  یک‌دست بگویند؛ البته دانش نیاز دارد، سخت است و شاعر باید فضائل دیگر هم داشته باشد.

او در ادامه تأکید کرد: خیلی از علما وقتی می‌خواهند شعر بگویند،‌ سواد خود را سعی می‌کنند یک‌جوری در شعر بگنجانند، اما من در شعر حضرت آقا مطلقاً این را ندیدم که جملات عربی قلمبه سلمبه در شعر بیاورند تا بخواهند فضل و سوادشان را به رخ دیگران بکشانند. انگار وقتی شعر می‌گفته‌اند بقیه وجوه وجودشان را کنار می‌گذاشتند و فقط شاعر می‌ماندند؛ آن هم شاعر سخته و پخته.

ویدئوی کامل گفت‌وگوی تسنیم با میرشکاک را می‌توانید از اینجا ببینید.

انتهای پیام/